کلاه ذهن خوانی که شاید کیبورد را از رده خارج کند

عصر ایران - فناوری‌های دیکته و تبدیل گفتار به متن در چند سال اخیر پیشرفت زیادی کرده‌اند و حالا تایپ کردن روی گوشی و رایانه از طریق صدا بسیار ساده‌تر از گذشته شده است. اما یک محصول تازه می‌خواهد این مسیر را حتی یک قدم جلوتر ببرد؛ دستگاهی که به‌جای شنیدن صدای شما، فکر شما را بخواند و آن را به متن تبدیل کند.

استارتاپ Sabi مستقر در پالو آلتوی کالیفرنیا در حال توسعه محصولی است که مدیرعامل آن از آن به‌عنوان پوشیدنی‌ترین رابط مغز و رایانه در جهان یاد می‌کند. این محصول در ظاهر یک کلاه بافتنی ساده است که کافی است آن را روی سر بگذارید، به چیزی که می‌خواهید بنویسید فکر کنید و متن روی دستگاه متصل ظاهر شود. طبق ادعای شرکت، این کلاه می‌تواند با سرعتی در حدود ۳۰ کلمه در دقیقه افکار کاربر را به نوشته تبدیل کند.

کلاه بافتنی با هزاران حسگر بسیار ریز

شرکت Sabi که اوایل همین ماه از حالت فعالیت پنهانی خارج شد، داخل این کلاه‌ها را با حداکثر ۱۰۰ هزار حسگر بسیار کوچک می‌پوشاند؛ حسگرهایی که هرکدام از یک عدس هم کوچک‌تر هستند. این حسگرها از نوع الکتروانسفالوگرافی یا EEG هستند و برای ثبت فعالیت الکتریکی مغز به کار می‌روند.

به گفته شرکت، این حسگرها می‌توانند اطلاعات کافی از سیگنال‌های مغزی دریافت کنند تا افکار فرد بدون آنکه حتی یک کلمه را با صدای بلند بگوید، به متن تبدیل شوند.

بدون جراحی و بدون کاشت در مغز

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این محصول، غیرتهاجمی بودن آن است. برخلاف برخی رابط‌های مغز و رایانه دیگر مانند Neuralink ایلان ماسک، برای استفاده از این فناوری نیازی به سوراخ کردن جمجمه یا کاشت ابزار در مغز نیست؛ جایی که معمولاً سیگنال‌های قوی‌تر و دقیق‌تری دریافت می‌شود.

در عوض، در اینجا فقط کافی است کلاه را روی سر بگذارید و از آن استفاده کنید. همین نکته می‌تواند برای بسیاری از کاربران، مزیتی بسیار مهم باشد؛ چون ترس، هزینه و پیچیدگی جراحی را به‌طور کامل کنار می‌زند.

تفاوت مهم با دستگاه‌های معمول EEG

Sabi می‌گوید فناوری‌اش می‌تواند گفتار پیوسته را شناسایی کند؛ نه فقط مجموعه‌ای محدود از فرمان‌های از پیش تعریف‌شده، آن هم مانند بسیاری از دستگاه‌های معمول مبتنی بر EEG.

این سامانه از چند بخش اصلی تشکیل شده است:

• حسگرهای زیستی فوق‌ریز
• تراشه‌های اختصاصی طراحی‌شده توسط خود شرکت
• مدل پایه مغزی شرکت که به گفته Sabi، بر پایه بزرگ‌ترین مجموعه داده رمزگشایی عصبی در جهان آموزش دیده است

طبق گزارشی که Wired منتشر کرده، این مجموعه شامل حدود ۱۰۰ هزار ساعت داده از ۱۰۰ داوطلب بوده است. هدف از این کار این بوده که سیستم یاد بگیرد چه سیگنال‌های مغزی، به‌طور عمومی، با فعالیت‌های مشخص ذهنی ارتباط دارند.

این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون باعث می‌شود اگر دو کاربر مختلف بخواهند یک کلمه خاص را در ذهن خود تایپ کنند، همان کلمه یکسان روی صفحه ظاهر شود؛ حتی اگر سیگنال‌های مغزی آن‌ها دقیقاً شبیه هم نباشد.

چرا این محصول می‌تواند جذاب باشد؟

برای خیلی از افراد، تایپ صوتی گزینه‌ای کاربردی است، اما هنوز یک مشکل مهم دارد: باید با صدای بلند حرف بزنید. این موضوع در مکان‌هایی مثل دفتر کار، کتابخانه، جلسه یا فضای مشترک چندان راحت و مناسب نیست.

در مقابل، اگر یک کلاه بتواند بدون نیاز به صحبت کردن، افکار شما را به متن تبدیل کند، هم سریع‌تر است و هم نامحسوس‌تر. به همین دلیل، چنین محصولی می‌تواند برای کسانی که زیاد یادداشت صوتی می‌گیرند یا به‌دنبال راهی راحت‌تر برای نوشتن هستند، بسیار وسوسه‌کننده باشد.

نگرانی درباره حریم خصوصی؛ Sabi چه می‌گوید؟

وقتی پای خواندن سیگنال‌های مغزی در میان باشد، طبیعی است که مسئله حریم خصوصی به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها تبدیل شود. شرکت Sabi می‌گوید داده‌های کاربران قبل از ارسال به فضای ابری رمزگذاری می‌شوند و مدل این شرکت نیز بر اساس سیگنال‌های رمزگذاری‌شده آموزش دیده، نه داده‌های خام و بدون محافظت.

البته باید دید در عمل، این ادعاها تا چه اندازه قابل اتکا خواهند بود و آیا کارشناسان مستقل نیز می‌توانند امنیت این سامانه را تأیید کنند یا نه.

فرصتی مهم برای افراد دارای محدودیت حرکتی

مثل بسیاری از فناوری‌های مشابه، این کلاه هم می‌تواند دسترسی به ارتباطات و کار با دستگاه‌های دیجیتال را برای افرادی که دچار محدودیت حرکتی هستند، بسیار آسان‌تر کند؛ چه این شرایط به دلیل ناتوانی جسمی باشد و چه در اثر آسیب‌دیدگی ایجاد شده باشد.

مزیت مهم اینجاست که چون این راهکار به جراحی نیاز ندارد، افراد می‌توانند با دردسر و ریسک بسیار کمتر آن را امتحان کنند و ببینند آیا برایشان مناسب است یا نه.

زمان عرضه و آنچه هنوز نمی‌دانیم

قرار است کلاه بافتنی Sabi تا پایان سال ۲۰۲۶ عرضه شود و بعد از آن، نسخه‌ای در قالب کلاه کپ هم وارد بازار خواهد شد.

با این حال، هنوز چند نکته مهم نامشخص است:

• قیمت نهایی این محصول چقدر خواهد بود
• آیا فقط برای تایپ کاربرد دارد یا قابلیت‌های بیشتری هم خواهد داشت
• دقت عملکرد آن در دنیای واقعی تا چه اندازه خواهد بود
• آیا می‌تواند استفاده روزمره و طولانی‌مدت را واقعاً راحت کند یا نه

جمع‌بندی

محصول جدید Sabi ایده‌ای بسیار متفاوت و آینده‌نگرانه را دنبال می‌کند: تبدیل فکر به متن، بدون نیاز به حرف زدن یا لمس کیبورد. این کلاه بافتنی با استفاده از حسگرهای بسیار ریز EEG و بدون نیاز به جراحی، می‌خواهد راهی تازه برای تعامل با رایانه و موبایل ارائه کند.

اگر این فناوری در عمل هم به اندازه ادعاهایش موفق باشد، می‌تواند هم برای کاربران عادی جذاب باشد و هم برای افرادی که به دلیل محدودیت‌های حرکتی به راه‌های ساده‌تر ارتباطی نیاز دارند، تحول بزرگی ایجاد کند.

فعلاً باید تا اواخر ۲۰۲۶ منتظر بمانیم تا ببینیم این کلاه عجیب و جالب واقعاً می‌تواند کیبورد را کنار بزند یا فقط یک ایده هیجان‌انگیز باقی می‌ماند.

منبع: wired

تمرین فارغ‌التحصیلی تک‌تیراندازان یمنی با هدف‌گیری در برد بلند

بیشتر بخوانید:

با این تغییرات ساده در Gboard، سرعت تایپ خود را دو برابر کنید

تماشاخانه

«نبرد آوسترلیتز» حیله بزرگ ناپلئون که یک سپاه را روی دریاچه غرق کرد

ایران من ؛ از دل تاریخی کهن تا حال ایران امروز ما

فیلم های دیگر