مریخ، سیاره سرخ جذاب و مرموز منظومه شمسی، همواره کنجکاوی بشر را برانگیخته است. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در کاوشهای فضایی، هنوز حقایق عجیب و ناگفتهای درباره مریخ وجود دارد که بسیاری از آنها بیاطلاعاند.
به گزارش گجت نیوز، طی قرنها، مریخ با ظاهر فریبنده و نزدیکی نسبی به زمین، الهامبخش داستانها و رویاهای فراوانی بوده است. اکنون با اعزام کاوشگرها و مدارهای فضایی، اطلاعات ما از این سیاره افزایش یافته، اما ۱۰ واقعیت باورنکردنی در مورد مریخ وجود دارد که شاید کمتر شنیده باشید؛ از کوهستانهای غولپیکر آن تا اشیای زمین ساختهای که در سطحش قرار گرفتهاند.

در سخنرانی مشهور سال ۱۹۶۲، جان اف. کندی، رئیسجمهور وقت آمریکا، اعلام کرد که این کشور تصمیم دارد در همان دهه به ماه برود. با این حال، کندی پیش از آن از مهندسان ناسا درباره امکان اعزام انسان به مریخ پرسیده بود. فضانورد باز آلدرین بعدا فاش کرد که طبق محاسبات ناسا، مریخ با فناوری آن زمان بسیار دور بود و ماه هدف واقعبینانهتری محسوب میشد. کندی در نهایت روی ماموریت ماه تمرکز کرد و این هدف در سال ۱۹۶۹ محقق شد.
در ۴ ژوئیه ۱۹۹۷، فضاپیمای بدون سرنشین پَثفایندر (Pathfinder) ناسا با موفقیت روی مریخ فرود آمد. این ماموریت گام مهمی در کاوش سیاره سرخ بود، اما سه مرد یمنی ادعا کردند که مریخ را از اجداد باستانی خود به ارث بردهاند و ناسا در حال تجاوز به اموال آنهاست. آنها شکایتنامهای به دادستان کل ارائه کرده و خواستار توقف کاوشهای ناسا شدند که البته پرونده بهسرعت مختومه شد.

در زمین، گردبادهای غباری میتوانند تا ۳۰۵ متر ارتفاع داشته باشند. اما در مریخ، این گردبادها به ارتفاعات عظیم و شگفتانگیزی میرسند. در سال ۲۰۱۲، ناسا تصویری از یک گردباد غباری ثبت کرد که تقریبا ۱۹,۳۰۰ متر ارتفاع داشت. با وجود این ابعاد غولپیکر، به دلیل اتمسفر رقیق مریخ، این گردبادها معمولا قدرت تخریب کمتری نسبت به نمونههای زمینی دارند.
دکتر هیو منزفیلد رابینسون، یک وکیل، سرگرمی غیرعادی داشت: تلاش برای برقراری ارتباط با مریخیها. او ادعا میکرد که از سال ۱۹۱۸ با موجودات مریخ ارتباط تلهپاتیک برقرار کرده است. در پاییز ۱۹۲۶، زمانی که مریخ به زمین نزدیک بود، رابینسون تلاش کرد از طریق رادیو با این سیاره تماس بگیرد، اما هرگز پاسخ قابل تاییدی دریافت نکرد.

اگرچه انسانها هنوز قدم به مریخ نگذاشتهاند، کاوشگرهای روباتیک تحقیقات گستردهای انجام دادهاند. یکی از مشهورترین آنها، کاوشگر کنجکاوی (Curiosity rover) است که در ۵ اوت ۲۰۱۲ فرود آمد. برای جشن اولین سالگرد آن روی مریخ، مهندسان ناسا آن را طوری برنامهریزی کردند که با استفاده از لرزشها، برای خودش «تولدت مبارک» بخواند.
مریخ از سیاره ما بهطرز چشمگیری کوچکتر است؛ قطر آن کمی بیش از نصف قطر زمین است. در نتیجه، جرم مریخ تنها یکدهم جرم زمین است، که به همین دلیل گرانش آن نیز بسیار ضعیفتر است. با این حال، از نظر مساحت خشکی، دو سیاره بهطور شگفتانگیزی قابل مقایسهاند، زیرا بیشتر سطح زمین را آب پوشانده است.

مریخ ممکن است کوچکتر از زمین باشد، اما خانه کوهستانی به مراتب بزرگتر است. المپوس مونز (Olympus Mons) بزرگترین آتشفشان در منظومه شمسی است که تا حدود ۲۱,۲۸۱ متر (تقریبا ۱۳ مایل) بالاتر از سطح مریخ اوج میگیرد. این کوه همچنین از نظر عرض عظیم است و تقریبا ۶۰۲ کیلومتر امتداد دارد. به دلیل ابعاد وسیع و شیبهای تدریجی، فردی که روی سطح آن ایستاده باشد بهراحتی متوجه نمیشود که بر فراز یک کوه قرار دارد.

مهندسان کاوشگرهای اسپیریت (Spirit) و فرصت (Opportunity) میخواستند یادبودی برای قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر در این ماموریت بگنجانند. با کمک مقامات شهر نیویورک، آنها تکهای کوچک از آلومینیوم باقیمانده از مرکز تجارت جهانی را به دست آوردند. این قطعه به همراه تصویری از پرچم آمریکا، در محافظهای کابل ابزارهای حفاری سنگ کاوشگرها تعبیه شد و در سال ۲۰۰۴ به مریخ حمل گردید.
در دسامبر ۱۹۹۸، ناسا مدارگرد اقلیم مریخ (Mars Climate Orbiter) را برای مطالعه اتمسفر سیاره پرتاب کرد، اما این فضاپیما در سپتامبر ۱۹۹۹ گم شد. تحقیقات نشان داد که دلیل این شکست، ناهماهنگی در واحدهای اندازهگیری بوده است. یک سیستم نرمافزاری از واحدهای امپریال (پوند نیرو) استفاده میکرد، در حالی که دیگری از واحدهای متریک (نیوتن) بهره میبرد. این تناقض باعث محاسبات نادرست و در نهایت سقوط فضاپیما به سمت سیاره و از بین رفتن آن شد.

در ۱۵ ژوئیه ۱۹۶۵، فضاپیمای مارینر ۴ (Mariner 4) ناسا اولین تصاویر از نزدیک مریخ را ثبت کرد. دادهها بهآهستگی به زمین منتقل میشدند و دانشمندان مشتاق بودند هر چه سریعتر نتایج را ببینند. به جای انتظار برای پردازش کامل تصویر، مهندسان دادههای عددی را چاپ کرده و بهصورت دستی تصویر را بازسازی کردند. آنها با استفاده از مداد رنگی، تصویر را بر اساس مقادیر روشنایی سایه زدند و عکسی تولید شد که شباهت شگفتانگیزی به سطح واقعی مریخ داشت.