عصر ایران؛ ابراهیم ایوبی*- امروز هفتاد و یکمین زادروز دکتر نعمت احمدی حقوقدان، وکیل دادگستری، مورخ، استاد دانشگاه، شاعر، نویسنده، روزنامهنگار، کنشگر اجتماعی و کشاورز است.
احمدی در سیام فروردین ماه 1334 در اسماعیلآباد زرند کرمان به دنیا آمد. دبستان را در روستای خود و دوران دبیرستان را در کرمان گذراند. در سن 17 سالگی توانست در آزمون سراسری دانشگاهها رتبهای عالی کسب کند و برای تحصیل در رشته حقوق قضایی وارد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران شود.
او تا سال 1357 کارشناسی و کارشناسی ارشد حقوق را در گرایش حقوق خصوصی زیر نظر استادانی نظیر دکتر ناصر کاتوزیان به پایان برد. در سال 1356 پروانه کارآموزی وکالت او با امضای محمدرضا جلالی نایینی صادر شد و پس از اتمام این دوره در سال 23 تیرماه 1358 از کانون وکلای دادگستری مرکز پروانه وکالت دریافت کرد. در دوران وکالت که حدود نیم قرن طول کشید، وکالت شخصیتهای مهم اجتماعی از جمله فعالان سیاسی و روزنامهنگاران را عهدهدار بود و در پروندههای ملی متعددی نیز حضور داشت.
او پس از انقلاب 1357 تحصیلات خود را در رشته تاریخ ادامه میدهد و بعد از کسب درجه دکترای تاریخ، حدود سی سال به تدریس دو رشته حقوق و تاریخ از دوره کارشناسی تا دکتری میپردازد و در این مدت هزاران دانشجو را آموزش میدهد.
در این دوران به تألیف و تصحیح چندین جلد کتاب نیز همت گماشت که از جمله آنها میتوان به «شرح قانون راوبط مؤجر و مستأجر»، «آیین دارسی مدنی»، «تاریخ حقوق ایران»، «تاریخ اشکانیان» و «جهان گشای خاقان» اشاره کرد.
استاد به شعر و شاعری نیز میپرداخت و علاوه بر تشکیل و اداره انجمن ادبی خواجوی کرمانی، دفتر شعری با نام «رزم تاریخ» از او به جای مانده است. همچنین دو اثر داستانی با نام های «درگیری» و «حمله هوایی» را در اواخر دهه 50 خورشیدی منتشر کرد.
بیشتر شهرت دکتر نعمت احمدی میان عموم مردم، البته به سبب فعالیتهای رسانهای است و به ویژه یادداشتهایی که در روزنامهها مینوشت و جا دارد احمدی را باید از بنیانگذاران یادداشتنویسی حقوقی در ایران امروز بدانیم که از میانه دهه 60 تا آخرین روزهای زندگی، تنها در طول یک هفته چند یادداشت یا سرمقاله برای نشریات معتبر کشور مینوشت و بیاغراق تعداد این مقالات به بیش از چندهزار مطلب میرسد که عددی کمنظیر است.
نگاه او به حرفه وکالت تنها تسلط بر مواد و تبصرههای قانونی و یا نوشتن دادخواست و لایحه نبود؛ بلکه برای وکیل وظیفه و خویشکارییی اجتماعی قایل بود که باید مشکلات جامعه را تشخیص دهد و برای گشودن گرهی از کار مردم، به کنشگری اجتماعی و آگاهیبخشی بپردازد.
استاد فقید به کشاورزی هم اشتغال داشت و با زحمات فراوان در طول چند دهه، زمینی لم یزرع را به باغی پسته با وسعت بیش از صد هکتار بدل ساخت که سهمی از صادرات کشور را بر عهده دارد.
او در یکی از آخرین یادداشتهای خود - با عنوان «لایحه بودجه و سرنوشت تاریک کشاورز و کشاورزی»- که در تاریخ 10 بهمن ماه 1401 در روزنامه «شرق» منتشر شد درباره معضلات کشاورزی این گونه مینویسد:
«...برابر لایحه بودجه 1402 وزارت جهاد کشاورزی موظف است حمایتهای لازم از تولید محصولات اساسی کشاورزی را مشروط به مدیریت الگوی کشت و رعایت مقررات مربوطه با در نظر گرفتن بهبود بهرهوری و کاهش مصرف آب در واحد محصول در سقف اعتبارات ردیفهای این قانون به بهرهبرداران عمل کند.
الگوی کِشتی که در 40 سال گذشته تعریف و تبیین نشده و نمیدانیم الگوی مدنظر لایحه بودجه سال 1402 در مناطق مختلف چیست و هدف از بهرهوری کدام است و بهرهور مدنظر وزارت فخیمه کشاورزی کیست و مهمتر کاهش مصرف آب در واحد محصول در سقف اعتبارات این قانون با کدام فرمول فیثاغورسی تعریف میشود. باز هم درباره داغ دل کشاورزان در لایحه بودجه وزیر محترم کشاورزی خواهم نوشت.
سخن آخر اینکه ظاهرا همه دست به دست هم دادهاند تا کشاورز و کشاورزی در کشور را نالایق و ناامید کنند و صوت کشتیهای حمل مواد غذایی به کشور را آهنگین کنند. درحالیکه کشورهای صنعتی و توسعهیافته اول پایههای تولید محصولات کشاورزی را مستحکم کردند و به صنعت توسعهیافته کشاورزی رسیدند، در ایران دست به دست هم دادهاند قبلا در قالب لایحه بودجه کشاورز و کشاورزی را به گوشه رینگ بکشانند و بر مردهریگ کشاورزی چندهزارساله کشور بساط واردات را پهن کنند.»
احمدی ایرانشناس و ایراندوست بود و اگر امروز حضور داشت، مانند همیشه پیرامون بحرانهای روز چون جنگ، بستن تنگه هرمز، طرح دعوا در مجامع بینالمللی و... از زاویه حقوق و تاریخ، یادداشت و تحلیل مینوشت.
این وکیل پرکار -که 71 سال پیش در چنین روزی زاده شد - پس از عمری خدمت در زمینه وکالت دادگستری، نوشتن و آموزش در 31 شهریور ماه 1402 بعد از گذراندن دوران کوتاه بیماری، چشم از جهان فروبست و در جوار امامزاده صالح تهران آرمید.
---------------------------------