تاریخ:
چرا با شروع جنگ اینترنت بینالملل قطع شد؟ 
درس چهلم
عباس عبدی: وقتی رویت هلال تبدیل به مشکل میشود، مسائل مهم سیاسی-اقتصادی را چگونه می خواهیم حل کنیم؟
این شکلگرایی و اخباریگری بیثمر و حتی زیانبار که دین را از محتوای خودش خالی میکند و به امور شکلی میپردازد، به زیان دینداری است.
عباس عبدی در روزنامه اعتماد نوشت:
امسال نیز دیدن هلال ماه شوال تبدیل به مسأله عمومی شد. اگر خاطرات مرحوم آقای هاشمی را مرور کنید، از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۷ (آخرین سالی که تا کنون این خاطرات منتشر شده است) دیدن ماه شوال و اعلام عید فطر، تقریباً هر سال تبدیل به یک مسأله شده بود، در حالی که این مسأله برای ماههای دیگر وجود ندارد. این پرسش مطرح است که واقعاً چرا؟
بیایید به صد سال پیش برویم. پیش از اختراع تلگراف و ارتباطات جدید، مردم چه کار میکردند؟ مردم هر شهر و روستایی در زمان غروب آفتاب به آسمان نگاه میکردند، اگر ماه را میدیدند، فردا را عید میگرفتند، اگر نه، یک روز دیگر هم روزه میگرفتند.
شاید در یک روستا یا شهر هوا ابری بود و نمیدیدند و روستا یا شهر دیگر ماه را میدیدند، هر کدام به وظیفه خود عمل میکردند، و روز اول ماه شوال برای این دو منطقه متفاوت بود، چون مطابق شرع دیدن هلال ماه امری موضوعی است.
اگر من ماه را ببینم، بر من واجب است که روز بعد افطار کنم، و اگر شما اطمینانی به ادعای من نداشته باشید، واجب است روزه بگیرید. در حالی که در واقعیت بیرونی یکی از این دو درست است و نه هر دو. پس مسأله واقعیت بیرونی نیست، بلکه اطمینان مکلف است.
جالب اینکه تعطیلات رسمی در ایران عموماً براساس تقویم قمری است، و همه تعطیلات براساس محاسبات موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران مندرج در تقویم رسمی عمل میشود، بجز مورد خاص عید فطر. تا به حال نشده که عاشورا را تغییر دهند یا اگر هم بوده چنان نادر است که به یاد نداریم.
ماجرا چیست؟ چه اهمیتی دارد؟ اصولاً چه فرقی دارد که ماه ۲۹ روز باشد یا ۳۰ روز؟ آیا اصولاً شرع درگیر چنین مسایل شکلی است؟ یا آن قدر انجام تکالیف را سخت و پیچیده و طاقتفرسا میکند که پس از ۴۳ سال و در قرن ۲۱ هنوز نتوانیم ماجرای به این سادگی را حل کنیم؟ آیا اصولاً دیدن ماه مسألهای شرعی است؟
اصل موضوع شرعی و مستلزم فتوا است. ولی دیدن یا ندیدن آن موضوعی خارجی و مصداقی است و به مکلف برمیگردد.
به نظر میرسد که بر اساس شرع، که آن نیز تایید رفتار عادی مردم جوامع گذشته بوده است، دیدن ماه با چشم عادی منظور است چون قبلا وسیله دیگری نبود و اصولا نیازی هم به نوع دیگری از دیدن هم نیست.
فقط دو نکته میماند. اول اینکه اکنون امکان دیده شدن ماه با چشم عادی قابل محاسبه است و علم نجوم پاسخ قطعی میدهد که در یک منطقه جغرافیایی معین، ماه چه زمانی قابل دیده شدن است، و نیازی به این همه هزینههای اضافی و تجهیزات ندارد. اگر هم با چشم دیده نشود، ناشی از غلظت هوا یا ابری بودن و امثال آن است.
نکته دوم اینکه محدوده جغرافیایی تعمیم رویت ماه برای اعلام عید تا کجاها صادق است؟ در قدیم چنین مشکلی نبود، زیرا به همان مکان دیده شده تعمیم میدادند، چون امکان اطلاعرسانی سریع میان مناطق وجود نداشت. اکنون چنین نیست،دنیا یکپارچه و به قول معروف برخط یا آنلاین شده است.
برای این پرسش فقها میتوانند فتوا دهند، البته به علل گوناگون و به لحاظ اداری و اجرایی و بطور رسمی باید فتوایِ فقیهِ حاکم در عمل اجرا شود. تعیین مصداق آن نیز به عهده نهاد علمی مرتبط با نجوم است.
شاید بتوان گفت که مبنای فتوا برای تعمیم منطقه جغرافیایی نیز باید براساس پدیده جدید سیاست یعنی واحد جغرافیایی ملی یا کشوری باشد و اگر در یک نقطه از کشور امکان دیده شدن ماه باشد، آن را برای همه کشور منظور کنند.
این کار نیز فقط از طریق محاسبات دانشمندان به دست میآید. انان به راحتی نشان میدهند که به لحاظ علمی آیا در هیچ نقطهای از این سرزمین، امکان دیده شدن ماه با چشم غیر مسلح وجود دارد یا خیر؟
علم نجوم و همه علوم دیگر محصول اراده خداوند است و چیزی غیر از این نیست و دلیلی ندارد به شیوههایی متوسل شد که در مراحل پیش از علم رایج بوده است.
این شکلگرایی و اخباری گری بیثمر و حتی زیانبار که دین را از محتوای خودش خالی میکند و به امور شکلی میپردازد، به زیان دینداری است. مگر اوقات طلوع آفتاب یا اذان صبح و مغرب و ماههای دیگر سال را جز از طریق این علم تعیین میکنید؟ دیدن ماه شوال چه فرقی با این موارد دارد؟
دنیا در حال فرستادن تجهیزات برای رصد کهکشانها به فاصله دهها میلیون کیلومتر آن سوی زمین است، حتی اندازه گرفتهاند که ماه هر سال حدود ۴ سانتیمتر از زمین دور میشود، آن گاه در اینجا اندر خم این هستیم که ماه را با دوربین در قلل کوهها و در ۱۵۰ نقطه کشور ببینیم!!
تازه شهادت زنان هم در دیدن ماه اعتبار ندارد. این هیچ فرقی ندارد با اینکه امروز برای سفر به چین به جای هواپیما، قاطر و شتر سوار شویم.
هنگامی که مسألهای به این سادگی را نتوان حل کرد چگونه انتظار باید داشت که موضوعات بسیار مهمتر و پیچیده مثل اقتصاد و سیاست را حل کرد؟ واقعاً چرا؟
لینک کوتاه: کپی لینک
ترامپ با اشاره به ایران: این آرامش قبل از طوفان است غزه پس از دو سال جنگ: ۸۴ درصد تخریب، ۷۱ میلیارد دلار خسارت رونالدو قید دریافت مدال نایبقهرمانی آسیا را زد آغاز تحقیقات قضایی در فرانسه درباره قتل جمال خاشقچی پست تهدیدآمیز ترامپ در تروث سوشال: شوخی نداریم منابع پاکستانی: اسلامآباد به دنبال میانجیگری جدی بین ایران و آمریکاست ناکام ماندن رونالدو و النصر در فینال لیگ قهرمانان آسیا ۲ آمریکا معافیت تحریم نفت روسیه را تمدید نکرد سناتور آمریکایی: مردم آمریکا از افزایش قیمت ها به خاطر جنگ ترامپ با ایران عصبانی هستند سقوط البطائح با فرهاد مجیدی به لیگ دسته پایینتر امارات قالیباف: جهان در آستانه نظمی نوین قراردارد آنالیز فهرست ۳۰ نفره امیر قلعهنویی؛ غایبان بزرگ تیم ملی و رکوردشکنی احتمالی پدیده پرسپولیس یسرائیل هیوم: ترور الحداد جرقه وقوع جنگی جدید است وزیر جنگ سابق اسرائیل: هیچ یک از اهداف استراتژیک درخصوص ایران محقق نشده است بازگشایی مرز سومار برای تردد زوار اربعین در استان کرمانشاه