عصر ایران ؛ حسن ظهوری _ کوثر عباس است که به همراه دو دخترش، زهرا و زینب، حالا به استرالیا آمدهاند. آنها بخشی از خانوادهای هستند که روزگاری به داعش و جنگجویانش کمک میکردند. اما اتهامشان صرفاً همکاری با داعش نیست؛ بلکه با اتهاماتی بسیار سنگینتر و ضدبشری روبهرو هستند. کوثر عباس متهم است زنی ایزدی را به مبلغ ۱۰ هزار دلار خریده، او را در خانه نگه داشته و به بردگی واداشته است. در واقع، او با اتهام بردهداری مواجه است؛ اتهامی که در چارچوب جنایت علیه بشریت بررسی میشود. دو دخترش نیز با اتهاماتی مشابه روبهرو هستند.
از زمان سقوط داعش، زنانی که از نقاط مختلف جهان به این شبکه تروریستی پیوسته بودند، در اردوگاههای گوناگون نگهداری میشوند. به پرونده برخی از آنها رسیدگی شده و برخی دیگر باید به کشورهای خود بازگردند تا درباره جنایتهایی که مرتکب شدهاند پاسخگو باشند؛ جنایتهایی که همکاری با داعش تا بردهداری و خرید و نگهداری زنان ایزدی را دربرمیگیرد.
بسیاری از این دختران جوان، تحت تأثیر تبلیغات گسترده داعش و اعضای این گروه در شبکههای اجتماعی مانند فیسبوک، اینستاگرام و توییتر، فریب خوردند. آنها کشورهای خود را ترک کردند با این تصور که به زندگی بهتری خواهند رسید و خود را به سوریه رساندند؛ جایی که خلافت اسلامی بخشهایی از عراق و سوریه را در اشغال داشت. این دختران جوان که بعدها به عقد جنگجویان داعشی درمیآمدند، بعدها با عنوان «عروسهای داعش» شناخته شدند.
یکی از مشهورترین آنها شمیمه بیگم است؛ دختری که به همراه دو دوستش، امیره عباسی و خدیجه سلطانه، اینطور از فرودگاهی در بریتانیا راهی سوریه شد. در تصویری که در فوریه ۲۰۱۵ ثبت شده، شمیمه تنها ۱۵ سال داشت. او خود را به سوریه رساند و تنها ۱۰ روز بعد با یاگو ریدایک، جنگجوی داعشی هلندیالاصل که حدود هشت سال از او بزرگتر بود، ازدواج کرد.
این ازدواج را داعش ترتیب داده بود و شمیمه زندگیاش را با همسرش در رقه آغاز کرد؛ در دورانی که داعش در اوج قدرت بود و رقه را پایتخت خود میخواند. او بعدها گفت که به دنبال یک زندگی خانوادگی ایدهآل بوده؛ همان تصویری که داعش تبلیغ میکرد: خانهداری، مراقبت از خانواده و زندگی آرمانی. او تصور نمیکرد سرنوشتش به شکل دیگری رقم بخورد. ظاهراً زندگی نسبتاً خوبی داشت تا زمانی که بمبارانها و عقبنشینیهای داعش آغاز شد و شرایط دشوارتر شد.
شمیمه سه فرزند به دنیا آورد که هیچکدام زنده نماندند. دختر اولش، سارایا، تنها یک سال و ۹ ماه عمر کرد. پسر دومش، جراح، در هشتماهگی جان باخت و پسر سومش که او هم جراح نام داشت، پس از سقوط خلافت اسلامی، در اردوگاه پناهندگان و در حالی که تنها سه هفته داشت، بر اثر عفونت ریوی یا ذاتالریه درگذشت.
پیش از شدت گرفتن حملات مخالفان داعش، از جمله نیروهای آمریکایی، همسر شمیمه، ریدایک، از سوی داعش به جاسوسی متهم شد. او را بازداشت، زندانی و شکنجه کردند. با این حال، گفته میشود شمیمه در دورهای که در رقه زندگی میکرد، با وجود بازداشت همسرش، همچنان از شرایط مالی مناسبی برخوردار بود و حقوق دریافت میکرد. به همین دلیل برخی معتقدند او در نگهداری زنان برده یا حتی در ساختارهای پلیسی داعش نقش داشته است.
شمیمه بیگم که یکی از مشهورترین «عروسهای داعش» است، حالا به نوعی بیخانمانترین زن جهان هم محسوب میشود. دولت بریتانیا در سال ۲۰۱۹ تابعیت او را سلب کرد و این تصمیم بعدها در چندین دادگاه تأیید شد. روند حقوقی پرونده او همچنان ادامه دارد. با این حال، وکلای او و برخی فعالان حقوق بشر تلاش میکنند با تأکید بر اینکه شمیمه در ۱۵ سالگی فریب خورده و قربانی بوده، زمینه بازگشتش به بریتانیا را فراهم کنند. اما او از زمان بازداشت تاکنون در اردوگاههای سوریه زندگی بسیار سختی را میگذراند.
تعداد «عروسهای داعش» بسیار زیاد است. در میان آنها نامهایی هم بسیار مشهور شدهاند؛ مانند شایما اسعد که در ۱۵ سالگی به سوریه برده شد و با جنگجویی به نام محمد نور مصری ازدواج کرد و چهار فرزند به دنیا آورد. یا اقصی محمود، زن اسکاتلندیای که از نخستین زنان پیوسته به داعش بود و علاوه بر پیوستن خودش، زنان بسیاری را نیز از طریق تبلیغات در شبکههای اجتماعی جذب این گروه کرد.
اما یکی از عجیبترین پروندهها متعلق به این زن یعنی هدی مثنی است؛ دختر آمریکاییای که در سال ۲۰۱۴ و در ۲۰ سالگی، پس از بزرگ شدن در نیوجرسی و آلاباما، راهی سوریه شد. او سه بار ازدواج کرد؛ دو همسرش کشته شدند و خودش نیز مدام برای داعش تبلیغ میکرد تا زنان بیشتری جذب این گروه شوند. همسر اولش، سوهان رحمان، یک جنگجوی استرالیایی بود که چند ماه پس از ازدواج کشته شد. همسر دومش یک جنگجوی تونسی بود که از او پسری به نام آدام دارد. ازدواج سومش کوتاه بود و به طلاق انجامید. او بعدها خود را به نیروهای کرد تسلیم کرد و اکنون همراه پسرش آدام در اردوگاه الروج زندگی میکند.
هدی، دختر یک دیپلمات یمنی بود، اما دولت آمریکا تابعیت او را نپذیرفت و گذرنامه آمریکاییاش را باطل کرد. حتی دونالد ترامپ نیز علناً اعلام کرد که اجازه بازگشت او را نمیدهد. او اکنون حدود ۳۲ سال دارد و پسرش آدام ۹ ساله است. هدی دیگر مانند گذشته نقاب نمیزند، اما مردم روی دیوار چادرش نوشتهاند: «مرگ بر داعش». او در مصاحبهها ابراز پشیمانی میکند و میگوید زندگیاش را نابود کرده، اما همچنان خواهان بازگشت به آمریکاست؛ حتی اگر مجبور باشد باقی عمرش را در زندانهای آمریکا بگذراند.
اما اگر از ماجرای «عروسهای داعش» بگذریم، در میان زنان داعش چهرههای بسیار عجیبتری هم وجود داشتند. یکی از آنها این زن یعنی آلیسون فلوک-اکرن بود؛ زن آمریکایی اهل کانزاس که در دهه چهارم زندگیاش به سوریه رفت و به داعش پیوست. او پیش از افراطی شدن معلم بود و همراه خانوادهاش به خاورمیانه سفر کرده بود. آنها از مصر به لیبی، ترکیه، عراق و در نهایت سوریه رفتند. گفته میشود او حتی در لیبی نیز به گروههای افراطی کمک میکرد؛ از جمله در ساماندهی اسناد پس از حمله به کنسولگری آمریکا در بنغازی.
او پس از پیوستن به داعش، چند بار با جنگجویان این گروه ازدواج کرد؛ مردانی که همگی در جنگ کشته شدند. آلیسون بعدها در ساختار داعش به جایگاهی مهم رسید و حتی با تأیید رهبران این گروه، یک گردان تمامزنانه راهاندازی کرد. گفته میشود بیش از ۱۰۰ زن و دختر، حتی کودکانی ۱۰ یا ۱۱ ساله، در این گردان حضور داشتند و آموزش کار با مسلسل، نارنجک، کمربند انتحاری، رانندگی با خودروهای انتحاری، هنرهای رزمی و کمکهای اولیه میدیدند.
او سرانجام در سال ۲۰۱۹ خود را به نیروهای محلی سوریه تسلیم کرد و بعدها به آمریکا منتقل شد. اکنون نیز به ۲۰ سال زندان محکوم شده است. حتی فرزندانش، از جمله دختر بزرگش لیلا، علیه او شهادت دادند و او را به سوءاستفاده روانی، جسمی و جنسی متهم کردند. لیلا گفته بود که مادرش دختری ۱۳ ساله را مجبور کرده بود با یکی از جنگجویان داعش ازدواج کند.
حالا کوثر عباس و دخترانش که اینچنین در حالی که سعی میکننده از دید عکاسان در امان باشند به استرالیا بازگشتهاند و با اتهاماتی چون بردهداری و جنایت علیه بشریت محاکمه خواهند شد. آنها با احکام سنگینی روبهرو هستند و احتمال دارد سالهای طولانی یا حتی تا پایان عمر را در زندان سپری کنند؛ بهویژه کوثر عباس که اکنون حدود ۵۴ سال دارد و احتمالاً با ۲۰ تا ۲۵ سال زندان مواجه خواهد شد.
در میان زنان داعش، شاید عجیبترین چهره این زن یعنی همسر اول خود ابوبکر بغدادی ام حذیفه باشد؛ زنی که سالها در کنار رهبر داعش زندگی کرده و شاهد بسیاری از جنایتهای او بوده است. دختران ایزدی که به عنوان برده در اختیار داعش بودند، علیه او شهادت دادهاند و او با اتهاماتی گسترده از جمله بردهداری و جنایت علیه بشریت روبهرو است. گفته میشود حکم اعدام نیز برایش صادر شده، اما هنوز اجرا نشده است. در عین حال، همچنان جزئیات و اعترافات بیشتری درباره نقش او در جنایتهای داعش منتشر میشود؛ هرچند خودش همه اتهامات را رد کرده و مدعی است مخالف اقدامات همسرش بوده است. با این حال، زنان بسیاری مثل سواد، دختر ایزدی هنوز به یاد دارند که چگونه او با آنها مانند برده رفتار میکرد.
به استحضار همراهان فرهیخته عصر ایران می رسانیم به دلیل محدودیت های اینترنت در ایران ، تا عادی شدن وضعیت ، ویدئوها در خارج کشور قابل مشاهده نیستند.
پوزش ما را بپذیرید؛ قدرتان را می دانیم.
به امید روزهای خوب برای ایران عزیزمان.