پکن دیگر فقط شهر برجها، دوچرخهها و مه خاکستری نیست. در بعضی ساختمانهای عظیم حاشیه شهر، آینده روی میزهای فلزی مونتاژ میشود؛ آیندهای با پوست مصنوعی، موهای واقعی و چهرهای که تلاش میکند «انسان» به نظر برسد.
به گزارش عصر ایران به نقل از ان بی سی، در کارخانه بزرگ شرکت «ایکس هیومنوید» در پکن، رباتها هنوز کامل نیستند. بعضیها بدون سر کنار دیوار ایستادهاند، بعضی دیگر پا ندارند و روی چرخ حرکت میکنند، اما چیزی در نگاه خالی آن صورتهای نیمهکاره وجود دارد که یادآور فیلمهای علمی تخیلی است؛ انگار چین تصمیم گرفته مرز میان انسان و ماشین را دوباره تعریف کند.
این شرکت به شبکه ان بی سی نشان داده که چگونه روی «چهره بیونیک» کار میکند؛ صورتی پوشیده از پوست مصنوعی و مو که قرار است روزی احساسات انسانی را تقلید کند. نیکیتا گائو، مسئول بازار بینالمللی شرکت، میگوید: «اگر رباتها بیشتر شبیه انسان شوند، میتوانند کارهای بیشتری مثل انسان انجام دهند.»
این فقط یک پروژه فناورانه نیست؛ بخشی از رقابت بزرگ میان چین و آمریکاست. رقابتی که حالا از هوش مصنوعی فراتر رفته و به بدنهای فلزی رسیده است. پکن صنعت رباتیک را در قلب برنامه توسعه ملی قرار داده و امیدوار است رباتهای انساننما بتوانند در آینده از سالمندان مراقبت کنند، کارهای سخت را انجام دهند و بحران کمبود نیروی کار را جبران کنند.
تنها یک سال پیش، رباتهای شرکتکننده در ماراتن پکن بیشتر شبیه شوخی بودند. بسیاری از آنها زمین میخوردند و فقط شش ربات موفق شدند مسابقه را تمام کنند. اما حالا شرایط فرق کرده است. امسال بیش از صد ربات در همان مسابقه شرکت کردند و ربات برنده مسیر ۲۱ کیلومتری را در کمی بیشتر از ۵۰ دقیقه طی کرد؛ حتی سریعتر از رکورد انسانی نیمهماراتن جهان.
چین فقط به ساخت رباتهای کوچک خدماتی قانع نیست. شرکت «یونیتری روبوتیکس» این هفته از یک ربات انساننمای تقریباً سه متری رونمایی کرد؛ ماشینی غولآسا که انسان میتواند داخل آن بنشیند. چیزی شبیه «مکا»های فیلمهای ژاپنی و رویاهای قدیمی علمی تخیلی. این ربات ۶۵۰ هزار دلاری، هم روی دو پا راه میرود و هم میتواند به یک ماشین چهارپا تبدیل شود.
حتی ایلان ماسک هم که شرکت تسلا روی رباتهای انساننما کار میکند، رباتهای چینی را «باحال» توصیف کرده است.
اما پشت این نمایش خیرهکننده، واقعیتی مهم پنهان شده؛ رباتها هنوز آنقدرها باهوش نیستند.
کارشناسان میگویند بزرگترین ضعف رباتهای انساننما نه بدن، بلکه «مغز» آنهاست. نرمافزارها هنوز نمیتوانند مثل انسان تصمیم بگیرند، محیط را درک کنند یا وظایف پیچیده خانگی را مستقل انجام دهند. برای آموزش این ماشینها، شرکتها به حجم عظیمی از دادههای انسانی نیاز دارند؛ تا جایی که برخی شرکتهای آمریکایی و چینی به افراد پول میدهند تا با نصب آیفون روی بدن خود، تمام حرکات روزانهشان را ثبت کنند.
با این حال، چین با سرعتی سرسامآور جلو میرود. در تلویزیون دولتی، رباتها حالا پشتک میزنند و حرکات رزمی هماهنگ اجرا میکنند. در کارخانهها، برای عبور از محیطهای خطرناک و بازرسی خطوط برق آماده میشوند. و در ذهن سیاستگذاران پکن، آنها بخشی از آینده جمعیتی چین هستند؛ کشوری که به سرعت پیر میشود و شاید روزی سالمندانش را به دست پرستاران فلزی بسپارد.
البته همه متقاعد نشدهاند. برخی کارشناسان معتقدند انساننما بودن این رباتها بیشتر یک نمایش است تا ضرورت صنعتی. دن وانگ، پژوهشگر فناوری چینی در دانشگاه استنفورد، میگوید: «همه رباتهای کارخانه لازم نیست شبیه انسان باشند. خیلیهایشان اصلاً به پا نیاز ندارند.»
اما شاید مسئله فقط کارایی نباشد. شاید چین میخواهد جهان را به چیزی عادت دهد؛ به حضور ماشینهایی که هر روز بیشتر شبیه انسان میشوند.
در گوشهای از آزمایشگاه ایکس هیومنوید، صورت بیونیکی هنوز کامل نیست. لبخندش مصنوعی است و نگاهش سرد. اما مهندسان شرکت میگویند این فقط آغاز راه است.
و شاید ترسناکترین بخش ماجرا همین باشد؛ اینکه آینده، هنوز کامل نشده است.