دانیال دیل
فکت چک سی ان ان
در واشنگتن، اعداد همیشه فقط عدد نیستند. گاهی سلاحاند، گاهی سپر، و گاهی آخرین سنگر یک رئیسجمهور در میانه بحرانی که خودش آغاز کرده است. حالا با بالا رفتن دوباره تورم در آمریکا و رسیدن شاخص قیمت مصرفکننده به ۳.۸ درصد، دونالد ترامپ تلاش کرده افکار عمومی را قانع کند که پیش از جنگ با ایران، اقتصاد آمریکا در آرامش کامل بوده؛ اما آمار رسمی روایت دیگری دارد.
ترامپ سهشنبه مقابل خبرنگاران ایستاد و گفت: «اگر به قبل از جنگ برگردید، در سه ماه گذشته تورم روی ۱.۷ درصد بود.» او حتی وعده داد که «به محض پایان جنگ، تورم احتمالاً به ۱.۵ درصد میرسد.»
اما بررسی دادههای رسمی نشان میدهد چنین عددی اساساً وجود نداشته است.
بر اساس آمار شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا، نرخ تورم سالانه در نوامبر و دسامبر ۲۰۲۵ معادل ۲.۷ درصد بوده و در ژانویه و فوریه ۲۰۲۶ نیز روی ۲.۴ درصد قرار داشته است. حتی پیش از آغاز جنگ نیز تورم هرگز به ۱.۷ درصد نرسیده بود. آخرین بار که اقتصاد آمریکا چنین عددی را تجربه کرد، به اوایل سال ۲۰۲۱ و دوران همهگیری کرونا بازمیگردد.
شاخص مورد علاقه فدرال رزرو، یعنی «شاخص هزینههای مصرف شخصی» نیز روایت مشابهی دارد. این شاخص در ماههای منتهی به جنگ، بین ۲.۸ تا ۲.۹ درصد در نوسان بود و در مارس ۲۰۲۶ به ۳.۵ درصد جهش کرد.
کاخ سفید اما ترجیح داد به جای توضیح درباره این اختلاف آماری، از اصل روایت ترامپ دفاع کند. سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که «رئیسجمهور درست میگوید» و تأکید کرد افزایش قیمتها نتیجه «اختلال موقت ناشی از عملیات خشم حماسی» علیه ایران است؛ همان جنگی که حالا به یکی از پرهزینهترین قمارهای سیاسی ترامپ تبدیل شده است.
در ادامه، ترامپ تلاش کرد بار دیگر همه چیز را به دوران جو بایدن پیوند بزند. او مدعی شد: «تورم در دولت بایدن بالاترین تورم تاریخ آمریکا بود.»
این ادعا هم دقیق نیست.
بالاترین نرخ تورم دوران بایدن، ۹.۱ درصد در ژوئن ۲۰۲۲ بود؛ عددی سنگین و بیسابقه در چهار دهه اخیر، اما نه بالاترین تورم تاریخ آمریکا. اقتصاد ایالات متحده در سال ۱۹۲۰ تورم ۲۳.۷ درصدی را تجربه کرده و در دوران جیمی کارتر نیز نرخ تورم تا ۱۴.۸ درصد بالا رفته بود.
با این حال، واقعیت سیاسی پیچیدهتر از جنگ اعداد است. ترامپ در بخشی از ادعایش حق دارد؛ تورم فعلی هنوز پایینتر از اوج بحران دوران بایدن است. اما همزمان نرخ فعلی ۳.۸ درصد، از تورم ۲۰ ماه پایانی دولت بایدن بالاتر محسوب میشود.
اقتصاد آمریکا حالا در موقعیتی متناقض ایستاده است؛ بازاری که هنوز رشد دارد، اما اعتماد عمومی به آن ترک خورده. آمریکاییها هر روز در فروشگاهها افزایش قیمت مواد غذایی، سوخت و کالاهای روزمره را لمس میکنند و برای بسیاری از رأیدهندگان، مهم نیست تورم ۳.۸ درصد باشد یا ۲.۸ درصد؛ مهم این است که زندگی ارزانتر نشده است.
شاید به همین دلیل، جنگ ایران برای ترامپ فقط یک نبرد ژئوپلیتیک نیست. این جنگ حالا به نبردی بر سر حافظه اقتصادی آمریکاییها تبدیل شده؛ تلاشی برای متقاعد کردن مردم که پیش از آغاز موشکها، همه چیز آرام بوده است.
اما مشکل اعداد اینجاست؛ حافظه دارند.