عصر ایران - وبسایت آمریکایی آکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی و منابع آگاه گزارش داد که ایران و ایالات متحده به دستیابی به یک یادداشت تفاهم یکصفحهای نزدیک شدهاند؛ سندی که هدف آن پایان دادن به جنگ جاری و تعیین چارچوبی برای مذاکرات هستهای آینده عنوان شده است.
بر اساس این گزارش، هنوز توافقی نهایی نشده، اما مقامهای آمریکایی میگویند این نزدیکترین نقطهای است که دو طرف از زمان آغاز جنگ به یک تفاهم رسیدهاند. به گزارش عصر ایران، آکسیوس نوشته است واشنگتن در انتظار پاسخ تهران درباره چند موضوع اصلی است. آمریکا انتظار دارد طی ۴۸ ساعت آینده پاسخ ایران را درباره چند محور کلیدی دریافت کند.
در پیشنویس مورد بحث، ۱۴ بند گنجانده شده و مذاکرات از سوی آمریکا با نقشآفرینی استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان دونالد ترامپ، و از طرف ایران از مسیر گفتوگوهای مستقیم و میانجیگرانه دنبال میشود.
یکی از محورهای مهم مذاکرات، مدتزمان تعلیق غنیسازی اورانیوم است. طبق گزارش آکسیوس، پیشنهاد اولیه ایران تعلیق پنجساله بوده، آمریکا خواستار ۲۰ سال شده و اکنون دورهای میان ۱۲ تا ۱۵ سال در حال بررسی است. همچنین در این گزارش آمده که ایران ممکن است با خروج ذخایر اورانیوم با غنای بالا از کشور موافقت کند؛ موضوعی که آکسیوس آن را تغییری مهم در موضع پیشین تهران توصیف کرده است.هر چند که این ادعا توسط منابع رسمی در ایران تایید نشده است.
بخش دیگری از تفاهم احتمالی به تنگه هرمز مربوط است. طبق گزارش آکسیوس، یکی از مفاد مورد بحث این است که دو طرف طی یک دوره تدریجی، محدودیتهای مربوط به عبور و مرور در تنگه هرمز را بردارند؛ از جمله محدودیتهای اعمالشده از سوی ایران بر کشتیرانی و محاصره دریایی آمریکا. آکسیوس در گزارشهای قبلی نیز نوشته بود تنشهای اخیر بر سر عملیات آمریکا در تنگه هرمز و واکنشهای ایران، یکی از عوامل تشدید بحران بوده است.
آکسیوس همچنین در مورد محل مذاکرات به نقل از دو منبع خود گزارش داده است که مذاکرات یا در اسلام آباد یا در ژنو برگزار میشود.
با این حال، بسیاری از بندهای این یادداشت تفاهم به دستیابی به یک توافق نهایی موکول شدهاند. به همین دلیل، حتی در صورت امضای آن، همچنان احتمال بازگشت درگیری یا ورود به یک دوره بلاتکلیف وجود دارد؛ وضعیتی که در آن جنگ متوقف میشود اما اختلافات اساسی حلنشده باقی میماند.
در عین حال، کاخ سفید معتقد است در داخل ساختار تصمیمگیری ایران اختلافنظرهایی وجود دارد که میتواند روند رسیدن به توافق را پیچیده کند. برخی مقامهای آمریکایی نیز نسبت به تحقق حتی همین توافق اولیه تردید دارند. این تردیدها در حالی مطرح میشود که در دورههای قبلی مذاکرات نیز بارها از نزدیک بودن توافق سخن گفته شده، اما در نهایت نتیجهای حاصل نشده است.
با این وجود، به گفته دو مقام آمریکایی، تصمیم ترامپ برای عقبنشینی از عملیات تازه در تنگه هرمز و جلوگیری از فروپاشی آتشبس شکننده، بر اساس پیشرفتهای اخیر در مذاکرات اتخاذ شده است؛ نشانهای که از نگاه واشینگتن، روند گفتوگوها را جدیتر از گذشته نشان میدهد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز گفته است که لازم نیست همه جزئیات توافق فوراً نهایی شود و باید با صبر روند را پیش برد.
مهمترین بخش های توافق احتمالی ایران و آمریکا به نقل از سایت خبری آمریکایی اکسیوس به این شرح است: