«لوئی ترو: درون مانوسفر» ؛ نمایش واقعیت شهرک‌های اسرائیلی و بی‌شرمی خشونت در یک مستند

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ورایتی، لوی ترو روزنامه‌نگار و نویسنده بریتانیایی در حالی که برای معرفی مستندی موفق با عنوان «لوئی ترو: درون مانوسفر» که برای نتفلیکس ساخته حضور داشت، درباره مستند «شهرک نشینان» که سال ۲۰۲۵ برای بی‌بی‌سی ساخته و درباره شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری است، صحبت کرد.

این روزنامه‌نگار بریتانیایی سال ۲۰۱۰ به اسرائیل رفت تا با شهرک‌نشینان یهودی ملی‌گرای افراطی که معتقد بودند سکونت در کرانه باختری وظیفه مذهبی و سیاسی آنهاست، برای ساخت مستندی برای بی‌بی‌سی با عنوان «صهیونیست‌های افراطی» مصاحبه کند. وی سال پیش، ۱۵ سال پس از ساخته شدن آن مستند به منطقه بازگشت تا با ساخت مستند «شهرک نشینان» بررسی کند که جنبش شهرک‌نشینان اسرائیلی پس از ۷ اکتبر چقدر تشدید شده است.

این نویسنده بریتانیایی در یک نشست سینمایی پس از نمایش این مستند که تمام بلیت‌هایش فروخته شده بود، صحبت کرد و گفت که «شدت» حضور در منطقه اشغالی در زمان جنگ را نمی‌تواند فراموش کند. ترو در پاسخ به این سوال که چه چیزی او را به این موضوع جذب کرده، گفت که خط اصلی کار او «عجیب و غریب بودن رفتار انسان» و روش‌هایی است که «انسان‌ها رفتار می‌کنند که غیرمنطقی، غیراخلاقی یا بحث‌برانگیز به نظر می‌رسد».

وی افزود: در سرزمین‌های اشغالی شما یک ایدئولوژی ملی مذهبی دارید که در منطقه‌ای که به نوعی به یک زندان با یک دستگاه نظامی گسترده بدل شده، دارد تحمیل می‌شود. من هرگز ندیده بودم که چنین رفتاری اینقدر آشکار و بدون شرمساری رخ دهد.

مصاحبه‌شوندگان اسرائیلی در مستند «شهرک نشینان» افرادی شلوغ و بی‌پروا درباره برنامه‌هایشان برای اشغال کامل کرانه باختری و ترویج جابه‌جایی فلسطینیان هستند. جالب‌ترین سوژه این مستند، دانیلا وایس سیاستمدار اسرائیلی است که یک سازمان شهرک‌نشینی و راست افراطی به نام «ناچالا» را تأسیس کرده است. این زن در طول سه دهه گذشته، به شکل مستقیم به ایجاد ده‌ها پایگاه اسرائیلی - شهرک‌هایی در کرانه باختری که بدون مجوز قانونی ساخته شده‌اند - کمک کرده است.

در طول مستند، می‌توان دید که دانیلا وایس به شدت از حق اسرائیلی‌ها برای اشغال کرانه باختری دفاع می‌کند و می‌گوید: ما برای دولت کاری را انجام می‌دهیم که آنها نمی‌توانند برای خودشان انجام دهند و البته به داشتن خط تماس مستقیم با نخست وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو افتخار می‌کند. در جایی دیگر این زن مسن ادعا می‌کند که چیزی به نام خشونت شهرک‌نشینان وجود ندارد، سخنانی که به طور ضمنی به ویدیوهایی اشاره دارد که به طور گسترده در اینترنت به اشتراک گذاشته می‌شود و نشان می‌دهد که چه خشونت‌هایی علیه فلسطینی‌ها اعمال می‌شود.

ترو درباره رویکرد تندروانه وایس نسبت به فلسطینیان، او را «مادرخوانده جنبش شهرک‌نشینان» ‌نامید و گفت: او همه این کارها را با شادی انجام می‌دهد.

این مستندساز در پاسخ به سوالی درباره انگیزه ویس برای شرکت در این مستند گفت: ممکن است خودشیفتگی باشد، ممکن است نیاز به تبلیغات باشد، ممکن است به این دلیل باشد که آنها سعی در جذب افراد به دین جدید دارند ... در مورد او، تشخیص این موضوع دشوار است. من گمان می‌کنم که او شاید فکر می‌کند داشتن یک پروفایل، نکته مثبتی است. چون او برای حمایت از کارش به جوامع بین‌المللی متکی است و شاید فکر می‌کند که این به پروفایلش کمک می‌کند.

ترو عنوان کرد: از زمانی که این مستند برای اولین بار سال گذشته به صورت زنده از بی‌بی‌سی پخش شد، ویس به «نوعی سوژه برای رسانه‌های غربی» تبدیل شده است. فکر می‌کنم پیرز مورگان بعداً با او مصاحبه کرد. به نظر می‌رسد که او از مطرح شدنش لذت می‌برد.

در «شهرک نشینان» ترو به ویژه نگران چگونگی به تصویر کشیدن پیچیدگی‌های موضوعی بود که روی صفحه دیده می‌شود. او گفت: یکی از ناامیدی‌های من در ساخت فیلم این بود که می‌دانستیم، نمی‌توانیم بدترین اتفاقات را ثبت کنیم. من مطالبی درباره دیوانه‌های آمریکا و فیلم‌های پورنو و برخی موضوع‌های واضح، می‌نویسم. اینجا اما من داشتم روی چیزی کار می‌کردم که برای مردم شاید کمتر به صورت واضح درک شود.

درباره انتقاد از اینکه «شهرک نشینان» بیشتر بر اسرائیلی‌ها در کرانه باختری تمرکز دارد و تنها بخش‌های کوتاهی از فلسطینی‌ها در منطقه را دنبال می‌کند، ترو گفت که درک می‌کند این امر چگونه به نظر می‌رسد و اعتراف کرد: می‌بینم که این ناامیدکننده است، اما این تنها فیلم درباره وضعیت کرانه باختری نیست. این فیلمی است که من ساخته‌ام و در آن‌ سعی کرده‌ام با روشی برای روایت داستان‌هایی که عدالت را در موقعیت‌هایی که فوریت اخلاقی دارند، رعایت ‌کنم و در عین حال به مخاطبان بیشتری دسترسی پیدا کنم. و در نهایت، افرادی که عاملیت دارند، همان‌هایی هستند که اسلحه دارند، درست است؟ آنها کسانی هستند که بیش از ۶۰ سال، منطقه‌ای را که بیش از ۳ میلیون فلسطینی در آن تحت اشغال نظامی زندگی می‌کنند، حفظ کرده‌اند.

این کارگردان در پاسخ به سوالی درباره تأثیر کار کردن در چنین فاصله نزدیکی با تراژدی‌ها و ویرانی‌های جنگ، تأکید کرد: این همان امتیاز تأسف‌باری است که برای ساخت مستند و ادامه دادن داری» و افزود: نمی‌توانی خیلی باور کنی که می‌توانی جهان را تغییر بدهی!

وی ادامه داد: من یک خانواده عالی دارم؛ یک همسر فوق‌العاده و سه پسر شگفت‌انگیز و احساس می‌کنم بسیار خوشبخت هستم. من از نعمت رفتن برخوردارم. رنج نمی‌کشم. خبرنگار جنگی نیستم که به خانه برگردد و یا دچار آسیب روحی شود یا فکر کند که "باید به آنجا برگردم". من از انجام کارم لذت می‌برم و در عین حال این حس واقعی غرور و هدفمندی وجود دارد که با مستندسازی چیزی را که احساس می‌کنی شایسته مستند شدن است، انجام می‌دهی.

پس از ۷ اکتبر، خشونت شهرک‌نشینان در کرانه باختری افزایش یافته است. دفتر امور بشردوستانه سازمان ملل گزارش داد که حملات شهرک‌نشینان کرانه باختری به کشاورزان فلسطینی در فصل برداشت زیتون در سال ۲۰۲۴ در مقایسه با سال قبل حداقل سه برابر شده است.

کرانه باختری محل سکونت تقریباً ۳ میلیون فلسطینی است که تحت حکومت نظامی اسرائیل زندگی می‌کنند، در حالی که حدود ۵۰۰ هزار شهرک‌نشین یهودی در بیش از ۱۰۰ شهرک ساکن هستند که بسیاری از آنها طبق قوانین بین‌المللی غیرقانونی تلقی می‌شوند. این شهرک‌ها به عنوان مانعی برای صلح و مسئله‌ای کلیدی در درگیری‌های سال‌های اخیر تلقی می‌شوند.