افزوده شدن پوشش جنگ به بیمهها درپی تصمیمی است که به دستور وزیر اقتصاد و در پی نگرانیهای فزاینده مردم و فعالان اقتصادی از ریسکهای ناشی از شرایط امنیتی اتخاذ شد این تصمیم پاسخی است به نیاز واقعی جامعه برای اطمینان خاطر از حفظ داراییها و تداوم فعالیتهای اقتصادی در شرایطی که تهدیدهای بیرونی افزایش یافته است پوششی که در قالب الحاقیه ارائه میشود و میتواند اثر قابل توجهی بر بیمههای خودرو مسکن و حملونقل داشته باشد
به گزارش خبرنگار مهر، در ماههای گذشته صنعت بیمه ایران یکی از حساسترین دورههای خود را سپری کرده است نوسانات سیاسی و تحولات منطقهای موجب بالا رفتن احساس نااطمینانی در بخشهای مختلف اقتصادی شده و مردم هر روز بیش از پیش در جستوجوی راههایی برای محافظت از سرمایهها و داراییهایشان هستند در چنین شرایطی دستور مستقیم وزیر امور اقتصادی و دارایی برای افزودن پوشش جنگ به بیمهنامهها یک تصمیم مهم و اثرگذار به شمار میرود تصمیمی که از دید کارشناسان میتواند نقش پشتیبان اقتصاد ملی را ایفا کند و اعتماد عمومی را به نهادهای بیمهای افزایش دهد.
در قوانین کلاسیک بیمه خسارتهای ناشی از جنگ شورش آشوب و اقدامات خصمانه از تعهد بیمهگر مستثنی است زیرا ریسک جنگ از نوع فاجعهآمیز محسوب میشود و قابلیت پیشبینی و برآورد ندارد با این حال در شرایطی که نااطمینانیها افزایش مییابد و احتمال آسیب به داراییهای مردم بیشتر میشود مرور سیاستهای سنتی کافی نیست وزارت اقتصاد با درک این واقعیت و با هدف حمایت از آحاد جامعه دستور بررسی و اجرای پوشش جنگ را به شرکتهای بیمه ابلاغ کرد تا صنعت بیمه بتواند متناسب با نیاز روز جامعه عمل کند.
اهمیت این تصمیم در آن است که در شرایط خاص اقتصادی و سیاسی مردم نباید احساس کنند در برابر خطرات کلان بیپناه هستند افکار عمومی از بیمه انتظار دارد نقشی فعال در بحرانها ایفا کند و این همان مسیری است که وزارت اقتصاد با هدایت بیمه مرکزی و شرکتهای بیمه دنبال میکند افزوده شدن پوشش جنگ نه تنها به معنی افزایش سطح خدمات بیمهای است بلکه نشانهای از بلوغ نهادی صنعت بیمه در مواجهه با تحولات بزرگ قلمداد میشود.
بسیاری از کارشناسان بیمه معتقدند دستور وزیر اقتصاد شکاف بین نیاز واقعی مردم و محدودیتهای حقوقی بیمه را پر کرده است در واقع وزارت اقتصاد با رویکرد مدیریتی و حمایتی خود راهی میان دو هدف متضاد پیدا کرده از یک سو حفاظت از توان مالی بیمهگران و از سوی دیگر ایجاد اطمینان برای شهروندان و فعالان اقتصادی به همین دلیل تصمیم یادشده به عنوان یکی از اقدامات مهم دولت در حوزه کاهش ریسکهای ملی تلقی میشود.
پوشش جنگ به دلیل ماهیت پرریسک خود به صورت یک الحاقیه مستقل ارائه میشود و شرط صدور آن داشتن بیمهنامه اصلی در رشتههایی نظیر خودرو مسکن یا حملونقل است این الحاقیه شامل تعریف دقیق محدوده خطر سقف تعهد مشخص فرانشیز و نرخ حقبیمه مستقل است که همه آنها با ارزیابیهای دقیق فنی و با دستورالعمل ابلاغی وزارت اقتصاد تدوین شدهاند.
براساس این دستورالعمل محدوده خطر باید به روشنی تعیین شود تا سوءبرداشت در زمان پرداخت خسارت پیش نیاید خساراتی از قبیل حملات موشکی پهپادی انفجارهای ناشی از عملیات نظامی یا شورشهای داخلی جزو مواردی هستند که در صورت وقوع و تایید مراجع ذیصلاح میتوانند تحت پوشش قرار گیرند همچنین بیمهگر مجاز است سقف مشخصی از تعهد را متناسب با ارزش دارایی و ریسک منطقه انتخاب کند در برخی بیمهها نیز درصدی از خسارت برعهده بیمهگذار گذاشته میشود تا نظام بیمهای از پایداری مالی برخوردار باشد.
نرخ حقبیمه در الحاقیه جنگ بر اساس تحلیل ریسک منطقه نوع دارایی و مدت بیمه تعیین میشود وزارت اقتصاد تاکید کرده است که نرخها باید متعادل و واقعی باشد تا هیچ گروهی از جامعه از دسترسی به آن محروم نماند در کنار آن، بیمه مرکزی موظف شده نظارت دقیقی بر نحوه اجرای طرح و مدیریت ریسکهای مرتبط داشته باشد تصمیم دیگر وزارت اقتصاد این بود که مدت اعتبار الحاقیه کوتاه مدت تعیین شود تا شرکتهای بیمه بتوانند شرایط کشور را دوره به دوره بررسی و در صورت ثبات اوضاع نرخها را تعدیل کنند.
این الحاقیه در واقع یک سازوکار نوین برای همافزایی بین بخش بیمه و سیاستهای کلان اقتصادی است از آن رو که با هدایت وزارت اقتصاد علاوه بر حفظ منافع بیمهگر، آرامش خاطر بیمهگذاران نیز تامین میشود اجرای موفق این طرح باعث میشود فرهنگ بیمهای کشور گسترش پیدا کند و باور عمومی نسبت به کارکرد واقعی بیمه تقویت شود.
با اجرایی شدن دستور وزیر اقتصاد سه حوزه اصلی بیش از دیگر بخشها تحت تاثیر قرار گرفتند خودرو مسکن و حملونقل در بیمه بدنه خودرو پیش از این، خسارات ناشی از حوادث جنگی در قالب استثنائات قرار داشتند اما با اضافه شدن این پوشش جدید خسارات ناشی از حملات موشکی برخورد ترکش یا انفجارهای ناشی از درگیری نیز قابل جبران شدهاند این موضوع برای رانندگانی که در مناطق پرریسک رفت و آمد دارند یا برای خودروهای خدماتی و امدادی که در مناطق خاص فعالیت میکنند اهمیت ویژهای دارد شرکتهای بیمه با اجرای دستورالعمل جدید موظف شدند برای متقاضیان بیمه بدنه امکان انتخاب این پوشش را فراهم کنند حتی بیمه مرکزی فرمهای خاصی را برای محاسبه نرخ ارائه داده است.
در حوزه بیمه مسکن و اموال نیز پوشش جنگ تاثیر قابل توجهی دارد این پوشش میتواند خسارات ناشی از موج انفجار فروریختن ساختمانهای مسکونی یا آتشسوزی ناشی از حملات خصمانه را شامل شود وزارت اقتصاد اعلام کرده هدف از افزودن این امکان حمایت از خانوادهها به ویژه در مناطق شهری متراکم است تا در صورت وقوع حادثه خسارتهای ناشی از جنگ قابل جبران باشد بیمهگران مکلفند در قراردادهای جدید خود این گزینه را به متقاضیان پیشنهاد دهند و در صورت تمایل بیمهگذار الحاقیه مربوطه صادر شود در نتیجه مالکان منازل و ساختمانهای تجاری میتوانند با پرداخت مبلغی محدود به نسبت ارزش ملک از آرامش مالی بیشتری برخوردار شوند.
بیمه حملونقل سومین حوزهای است که افزوده شدن پوشش جنگ در آن اهمیت استراتژیک دارد در روزهای تنشزا جریان تجارت کشور بدون این پوشش عملا متوقف میشود زیرا شرکتهای کشتیرانی و حمل بار بینالملل بدون بیمهنامه معتبر جنگ حاضر به فعالیت نیستند با دستور وزیر اقتصاد شرکتهای بیمه موظف شدند با هماهنگی بیمه مرکزی پوشش جنگ را به بیمههای باربری اضافه کنند تا صادرات و واردات کشور بدون وقفه ادامه یابد این تصمیم به ویژه برای فعالان بندری و ناوگان حملونقل دریایی بسیار حیاتی است زیرا بدون آن هیچ کشتی یا کامیونی حاضر نخواهد بود مسئولیت حمل کالای پرریسک را بپذیرد.
از نظر کارشناسان حملونقل، این اقدام وزارت اقتصاد نه تنها مانع از توقف تجارت در شرایط خاص میشود بلکه اعتماد بینالمللی به سیستم بیمهای ایران را نیز افزایش میدهد چرا که نشان میدهد دولت به تعهدات بیمهای اهمیت میدهد و زیرساختهای مالی کشور توان مدیریت ریسکهای غیرمنتظره را دارد.
فراتر از ابعاد فنی، اجرای این دستور پیام مثبتی برای جامعه اقتصادی دارد در واقع وزارت اقتصاد با این اقدام نشان داده بیمه را صرفا یک خدمت تجاری نمیداند بلکه ابزاری برای تابآوری اقتصادی کشور تلقی میکند تصمیمی که به اعتقاد فعالان بازار یکی از مصادیق مدیریت ریسک کلان و خرد در سطح ملی است.
اهمیت این الحاقیه تنها در جبران خسارت نیست این پوشش به عنوان سپری مالی در برابر آسیبهای بالقوه عمل میکند در شرایطی که هر خبر یا رویداد بینالمللی میتواند بر ارزش داراییها و روند تولید اثر بگذارد وجود چنین پشتوانهای باعث آرامش روانی جامعه میشود بسیاری از خانوارها اکنون میدانند که در صورت وقوع حادثهای غیرمنتظره دولت و نظام بیمهای پشتوانهای محکم برای آنها فراهم کردهاند.
از دیدگاه سیاستگذاران اقتصادی این تصمیم در امتداد برنامه تقویت نقش بیمه در اقتصاد ملی است وزارت اقتصاد طی دو سال اخیر کوشیده است صنعت بیمه را از حالت منفعل و صرفا خدماتی خارج کرده و به محور مدیریت ریسک در سطح کلان اقتصادی تبدیل کند پوشش جنگ یکی از نمونههای بارز این سیاست است که نشان میدهد دولت قصد دارد بیمه را از حوزه کاغذی و اداری به ابزار واقعی امنیت اقتصادی تبدیل کند.
در نهایت باید گفت اجرای پوشش جنگ اگرچه چالشهایی در زمینه قیمتگذاری و ظرفیت مالی بیمهگران دارد اما پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن بهمراتب گستردهتر است این تصمیم میتواند به کاهش اضطراب عمومی افزایش اعتماد به بیمهها و تداوم فعالیتهای تجاری در شرایط بحرانی کمک کند برای صنعت بیمه ایران این گامی بزرگ در راستای بلوغ حرفهای و افزایش نقش در اقتصاد ملی است و برای دولت نشانهای از مسئولیتپذیری در برابر مردم.
وزارت اقتصاد با صدور این دستور نشان داد که به نقش بیمه به عنوان ستون اطمینانبخش جامعه باور دارد و آماده است از همه ابزارهای فنی و قانونی برای حفظ ثبات مالی کشور استفاده کند در روزهایی که نااطمینانیها رو به افزایش است چنین تصمیماتی بیش از هر اقدام دیگری میتواند به آرامش مردم و پایداری اقتصاد کمک کند الحاقیه پوشش جنگ شاید مفهومی جدید برای بسیاری از بیمهگذاران باشد اما در عمل گامی هوشمندانه در مسیر مدیریت آینده و تضمین امنیت مالی جامعه است.