عصر ایران - در دوران آخرین عصر یخبندان، زمانی که تودههای عظیم یخ بخشهای شمالی زمین را پوشانده بود، اجداد ما با چالشی حیاتی روبرو بودند: انطباق با محیط یا نابودی. انسانهای باستان برای بقا در آن سرمای طاقتفرسا، ناچار به ابداع روشهای جدیدی برای گرم نگه داشتن خود شدند. این دوران، نقطه عطفی در تکامل بشر محسوب میشود؛ چرا که ابزارهای جدیدی مانند سوزنهای استخوانی، تلهها و مصنوعات چوبی به کمک آنها آمدند تا بتوانند در عرضهای جغرافیایی مختلف و شرایط سخت دوام بیاورند.
با این حال، مطالعه این بخش از تاریخ برای باستانشناسان بسیار دشوار است؛ زیرا اکثر این ابزارها از مواد آلی و فسادپذیر ساخته شده بودند که در طول زمان از بین رفتهاند. اما یک کشف اتفاقی در ایالت اورگان آمریکا، پرده از این راز باستانی برداشته است.
در دهه ۱۹۵۰۱۹۵۰۱۹۵۰ میلادی، باستانشناسان در غار «کوگار مانتین» (Cougar Mountain Cave) موفق به یافتن مجموعهای ارزشمند از مصنوعات باستانی شدند. این گنجینه شامل ۲۴۲۴۲۴ شیء الیافی، ۱۲۱۲۱۲ ابزار چوبی و سه قطعه پوست حیوان بود. این آثار برای دههها بدون بررسی دقیق باقی مانده بودند، تا اینکه اخیراً تیمی به سرپرستی «ریچارد روزنکرانس» با استفاده از تکنیکهای مدرن کربنسنجی، جانی دوباره به این یافتهها بخشیدند.
روزنکرانس در این باره میگوید: «ما تعداد محدودی از اشیاء متعلق به اواخر دوره پلیستوسن را یافتیم، اما در میان همین موارد اندک، تنوع تکنولوژیکی و هوشمندی در استفاده از مواد اولیه به قدری زیاد بود که نشاندهنده یک سیستم دانش بسیار پیچیده و دقیق در میان انسانهای آن دوران است.»
در میان یافتهها، قطعهای با کد CMC21−1CMC21-1CMC21−1 توجه محققان را به خود جلب کرد. این اثر، تکه کوچکی از پوست دباغی شده یک گوزن شمالی (الک) است که اکنون به عنوان قدیمیترین مدرک مستند از «لباسهای دوخته شده» در جهان شناخته میشود.
بررسیها نشان میدهد که قدمت این قطعه به حدود ۱۲۶۰۰۱۲۶۰۰۱۲۶۰۰ سال پیش بازمیگردد. نکته شگفتانگیز در ساختار این لباس، اتصال چندین تکه پوست بریده شده به یکدیگر است. این قطعات با استفاده از رشتههایی با بافت «Z-twist» (نوعی بافت مارپیچ پیشرفته) به هم دوخته شدهاند. جالبتر اینکه خیاط باستان برای جلوگیری از باز شدن دوخت، انتهای رشتهها را با گرههای دقیق محکم کرده بود. این قطعه کوچک، نگاهی نادر و ارزشمند به نحوه استفاده انسانهای اولیه از فناوریهای پیچیده برای زنده ماندن در سرمای شدید را فراهم میکند.

روزنکرانس معتقد است که این قطعه احتمالاً تنها یک پوشش ساده نبوده است. او میگوید: «به احتمال زیاد این لباس با نوعی رنگ معدنی مثل گل اخرا پوشانده شده بود. اگرچه شواهد فیزیکی رنگ در طول زمان از بین رفته، اما استفاده از رنگ در آن دوران، روشی رایج برای بیان هویت فردی و گروهی بوده است.»
این مطالعه از آن جهت حائز اهمیت است که فرضیات قبلی درباره سبک زندگی اجدادمان را تایید میکند. بقایای فیزیکی این مواد نشان میدهند که انسانهای باستان دقیقاً از چه نوع پوستهایی برای لباس و چه الیافی برای ساخت طناب و نخ استفاده میکردند. محققان تأکید میکنند که دیگر نیازی به حدس و گمان نیست؛ این اشیاء نادر، جزئیات دقیقی از نبوغ بشر را پیش روی ما گذاشتهاند.
«کوستانتینو بوزی»، دیرینانسانشناس دانشگاه پروجا، معتقد است که این کشف بخشی از تکامل فرهنگی بشر را آشکار میکند که درک کامل آن برای ما همیشه دشوار بوده است. به گفته او، از آنجایی که مواد آلی مانند پارچه و پوست به سرعت فاسد میشوند، نقش «لباسهای دوخته شده» در تکامل انسان اغلب نادیده گرفته شده است. این یافتههای جدید ثابت میکند که هنرِ دوخت و دوز، بسیار فراتر از یک نیاز اولیه، بخشی از سیستم پیچیده بقا و تمدن بشری در هزاران سال پیش بوده است.
منبع: refractor