هشدار فائو درباره پیامدهای جهانی بحران خلیج فارس بر امنیت غذایی

به گزارش ایرنا، «ماکسیمو توررو» اقتصاددان ارشد سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل (فائو) در نشستی خبری در نیویورک گفت: «این بحران بر تولیدات کشاورزی و امنیت غذایی در سراسر جهان تاثیر می‌گذارد و بر کشاورزان و همچنین معیشت کارگران مهاجر تاثیر می‌گذارد.»

او گفت: «عامل زمان در حال حاضر بسیار مهم است و زمان به سرعت در حال گذر است و ما باید هرچه سریع‌تر راه‌حلی پیدا کنیم.»

اختلال در تنگه هرمز و شوک مضاعف به کشاورزی

بر اساس گزارش فائو، از زمان آغاز درگیری‌ها، تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است.

این در حالی است که به‌طور معمول روزانه حدود ۳۵ درصد از جریان جهانی نفت خام، معادل ۲۰ میلیون بشکه، به همراه ۳۰ درصد تجارت جهانی کودهای شیمیایی و حدود یک‌پنجم گاز طبیعی مایع از این مسیر عبور می‌کند.

این اختلال گسترده موجب شده تا بخش کشاورزی با «شوک دوگانه» ناشی از افزایش قیمت سوخت و نهاده‌های تولید از جمله کودهای شیمیایی مواجه شود؛ مساله‌ای که می‌تواند زنجیره تأمین غذا را در سطح جهانی با چالش‌های جدی روبه‌رو کند.

سناریوهای پیش‌رو و افزایش فشار بر مصرف‌کنندگان

اقتصاددان ارشد فائو با اشاره به سناریوهای احتمالی پیش‌رو خاطرنشان کرد: در صورت مدیریت سریع بحران، بازارهای جهانی ممکن است ظرف سه ماه به ثبات نسبی بازگردند، اما تداوم انسداد مسیرهای حیاتی، پیامدهای عمیق‌تری در میان‌مدت به دنبال خواهد داشت.

وی افزود: ادامه این وضعیت می‌تواند موجب کاهش عملکرد محصولات کشاورزی در فصل‌های آینده و تغییر الگوهای تولید شود. همچنین در صورت افزایش قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه، احتمال گسترش رقابت در حوزه سوخت‌های زیستی وجود دارد که هرچند ممکن است به نفع برخی تولیدکنندگان باشد، اما در نهایت منجر به افزایش قیمت‌ها و فشار بیشتر بر مصرف‌کنندگان خواهد شد.

کشورهای آسیب‌پذیر در خط مقدم بحران

توررو با تاکید بر لزوم توجه فوری به کشورهای آسیب‌پذیر، اعلام کرد کشورهایی مانند سری‌لانکا و بنگلادش که در آستانه برداشت محصولات راهبردی همچون برنج قرار دارند، در کوتاه‌مدت بیشترین آسیب را متحمل خواهند شد.

وی همچنین کشورهای آفریقایی وابسته به واردات کودهای شیمیایی را از دیگر قربانیان این بحران دانست و در عین حال تأکید کرد که حتی اقتصادهای بزرگ صادرکننده محصولات کشاورزی نظیر آرژانتین، برزیل و ایالات متحده نیز از تبعات آن مصون نخواهند بود.

اقتصاددان فائو همچنین از افزایش شدید قیمت مواد غذایی در ایران خبر داد و خاطرنشان کرد: با وجود تولید حدود ۷۰ درصد نیاز غذایی در داخل، وابستگی به واردات برای تأمین مابقی نیازها، این کشور را نیز تحت تأثیر تحولات اخیر قرار داده است.

وی با اشاره به وضعیت کشورهای واردکننده عمده غذا در منطقه از جمله قطر و امارات متحده عربی گفت: کاهش شدید تردد کشتی‌ها، این کشورها را با چالش‌های جدی در تأمین اقلام اساسی مواجه کرده است.

پیامدهای اجتماعی و ضرورت اقدامات فوری

بر اساس گزارش فائو درباره پیامدهای اجتماعی بحران آمده است که کشورهای حوزه خلیج فارس میزبان میلیون‌ها کارگر مهاجر از جنوب آسیا و شرق آفریقا هستند و ادامه این وضعیت می‌تواند منجر به کاهش حواله‌های ارزی ارسالی به کشورهای مبدأ شود.

اقتصاددان ارشد فائو با تاکید بر ضرورت اقدام فوری جامعه جهانی، خواستار ایجاد مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل دریایی در کوتاه‌مدت و ارائه حمایت‌های مالی اضطراری به کشورهای وابسته به واردات شد.

وی همچنین بر لزوم تنوع‌بخشی به منابع تامین کودهای شیمیایی، تقویت همکاری‌های منطقه‌ای در حوزه ذخایر غذایی و پرهیز از اعمال محدودیت‌های صادراتی تأکید کرد و افزود: افزایش تاب‌آوری نظام‌های غذایی باید به‌عنوان یک اولویت راهبردی در دستور کار کشورها قرار گیرد.