مدیر ناسا به نوجوان نابغه کاشف صدهاهزار جرم فضایی، پیشنهاد کار در این سازمان داد

پیشرفت‌های بزرگ علمی همیشه از آزمایشگاه‌های فوق پیشرفته و توسط استادان سپیدموی بیرون نمی‌آیند؛ گاهی یک دانش‌آموز دبیرستانی تمام معادلات را برهم می‌زند. متیو پاز، دانش‌آموز ۱۸ ساله‌ی اهل پاسادنا در ایالات متحده، دقیقاً همین کار را کرد.

به گزارش زومیت، روایت متیو پاز در آوریل ۲۰۲۵ رسانه‌ای شد. او با استفاده از قدرت هوش مصنوعی و نگاهی خلاقانه به داده‌های قدیمی، توانست پرده از رازی بزرگ بردارد. نتیجه‌ی این کنجکاوی، شناسایی ۱٫۵ میلیون جرم کیهانی بود که تا پیش از این، از چشم تیزبین‌ترین اخترشناسان جهان پنهان مانده بودند. این عدد به‌تنهایی خیره‌کننده است.

متیو پاز جایزه‌ی اول مسابقات معتبر «جستجوی استعدادهای علمی ریجنرن» را نیز از آن خود کرد و برنده‌ی ۲۵۰ هزار دلار وجه نقد شد.

اما ماجرا به همین‌جا ختم نشد؛ بخش هیجان‌انگیزتر داستان مربوط به واکنش ناساست. جرد آیزاکمن، چهره‌ی سرشناس مأموریت‌های فضایی و مدیر ناسا، چنان تحت‌تأثیر قرار گرفت که پیشنهادی باورنکردنی روی میز گذاشت و در شبکه اجتماعی ایکس مستقیماً خطاب به پاز گفت:

متیو، لطفاً برای کار درخواست بده؛ من هم شخصاً پروازی با جنگنده را به‌عنوان پاداش امضای قرارداد اضافه می‌کنم.

- جرد آیزاکمن

ماجرا در سال ۲۰۲۲ و از جایی شروع شد که پاز در آکادمی پلنت‌فایندر در مؤسسه‌ی فناوری کالیفرنیا (کلتک) مشغول به فعالیت شد. او به‌جای پیروی از روش‌های مرسوم، تصمیم گرفت با طراحی چارچوب یادگیری ماشین اختصاصی، به سراغ بایگانی مأموریت بازنشسته‌ی نئووایز برود. این دانش‌آموز جسور، ۲۰۰ میلیارد داده فروسرخ را که در بایگانی خاک می‌خورد، بیرون کشید و با الگوریتم خود پردازش کرد.

تنها در مدت شش هفته، سامانه‌ی ابداعی پاز نشانه‌هایی ظریف را مشاهده کرد که پژوهشگران انسانی به‌سادگی از کنارشان عبور کرده بودند. این سامانه مجموعه‌ای از شگفتی‌ها را شکار کرد؛ از اختروش‌های بسیار دوردست گرفته تا ابرنواخترهایی که در حال انفجار بودند.

دقت یافته‌ها به‌قدری بالا بود که نه تنها در نشریه‌ی معتبر The Astronomical Journal منتشر شد، بلکه پاز را به دستیار پژوهشی در کلتک تبدیل کرد. اکنون دستاورد این نوجوان، مسیر پژوهش‌های حرفه‌ای را نیز تغییر داده است. مختصات اجرامی که او کشف کرده، قرار است به نقشه‌ی راه تلسکوپ فضایی جیمز وب تبدیل شود تا نگاهی عمیق‌تر به این گوشه‌های تاریک کیهان انداخته شود.

روایت متیو پیامی روشن دارد: ترکیب ذهن‌های جوان و ابزارهای مدرن مانند هوش مصنوعی، مرزهای دانش را با سرعتی باورنکردنی جابه‌جا می‌کند. شاید انیشتین بعدی، همین حالا در کلاس درس نشسته و با یک لپ‌تاپ معمولی، آماده‌ی کشفی بزرگ باشد.