تاریخ:
مراسم عقد یک زوج جوان در تجمع مردمی میدان نبوت تهران 
درس بیست و هفتم
معادل فارسی «فلاسک» خندهدار است؟
«دمابان» از واژههای مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در برابر واژه «فلاسک» به تصویب رسیده است بهعنوان ظرف دوجدارهای که دمای محتویات درون خود را ثابت نگه دارد.
«دمابان» بهعنوان معادل واژه «فلاسک» مصوب شده است؛ واژهای که در میان گویشوران زبان فارسی چندان جا نیفتاده است.
به گزارش ایسنا، «دمابان» از واژههای مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در برابر واژه «فلاسک» به تصویب رسیده است بهعنوان ظرف دوجدارهای که دمای محتویات درون خود را ثابت نگه دارد.
سمانه ملکخانی، پژوهشگر زبان فارسی در یادداشتی درباره این واژه نوشته است: «دمابان» (در برابر فلاسک: flask) سالهاست که زمینهساز خندههای زورکی است. ببینیم آیا این برابرگذاری تنها در زبان ما مسخره است یا در زبانهای دیگری هم ممکن است استعداد پیشرفت (!) داشته باشد.
فلاسک انگلیسی، از ریشهای نامشخص، احتمالاً لاتین، بهمعنی «بشکه» و «ظرف» است. برخی نیز آن را از ریشۀ ژرمنی (Germanic) دانستهاند که در آن صورت معنی «پوشش بطری بافتهشده از کاه» را میدهد.
در زبان عربی هم آن را «کظیمة» نامیدهاند که از ریشۀ «کظم» بهمعنی «بروز ندادن» و «نگهداشتن» و «فروخوردن» است. حتی در مواردی برابر «قارورة» برای آن بهکار رفته است، بهمعنای «شیشه»، «ظرف» و «بطری». در زبانهایی مانند روسی، ایتالیایی، ترکی، و اردو نیز، با تلفظها و نگارشهای مختلف، از وامواژۀ Thermos (در اصلْ نام ویژند) استفاده شده که معنی «گرما» و «حرارت» دارد (حالآنکه «دمابان» گزینهای دقیقتر است). پس، اگر بنا بر تمسخر باشد، این واژهها هم میتوانند زمینهساز این منظور باشند و اگر آنها مضحک نیستند دلیلی برای مسخره بودن واژۀ فارسی هم نیست.
پسوند «-بان» در «دمابان» نمایانگر معنای «حفاظت»، «نگاهبانی» و «پایش»، و «مهارکردن» است؛ مثل «بادبان» (که برای مهار باد استفاده میشود)، «گرمابان» (به دو معنای گرمابه و استاد حمامی، برای حفاظت از گرمای حمام و ادارۀ امور حمام)، و «سایهبان» (برای حفاظت در برابر آفتاب). کار «دمابان» نیز حفظ دمای مواد درون خود است.
تصور کنیم که اگر سالها پیش، بدون اینکه نامی از فرهنگستان برده شود، این واژه را در تبلیغات تلویزیون یا بر روی تابلوهای تبلیغاتی سطح شهر میدیدیم، آیا بازهم به نظرمان خندهدار بود یا مشکل ما تنها عنوان «فرهنگستان» است؟
لینک کوتاه: کپی لینک
هیولای ماقبل تاریخ زنده: سردخون، تنها و شکارناپذیر (+تصاویر) اولین پرواز داخلی در ایران پس از جنگ انتقاد دوباره پاپ از حمله به ایران واکنش ایران به بیانیه اتحادیه عرب بیانیه اتحادیه عرب در حمایت از عربستان و بحرین علیه ایران لرزه بر اندامِ بازار کار؛ سقوط آمار اشتغال در جنگ تعرفههای جدید پزشکی اعلام شد آمریکا مدعی شد ممنوعیتی برای حضور ورزشکاران ایران در جام جهانی وجود ندارد حزبالله: مذاکرات مستقیم با رژیم صهیونیستی «تحقیرآمیز» است موشک هسته ای جدید چین: رسیدن به هر نقطه جهان ممکن شد(+فیلم و عکس) پست کدام بستهها ممنوع است؟ ترامپ: خواهان «بهترین توافق» با ایران هستم ولی برای آن عجله نمی کنم/ اگر نخواهند توافق کنند به طور نظامی به جنگ پایان می دهم برنامه فوری نیروی دریایی آمریکا برای مقابله با تهدید پهپادها در سایۀ جنگ فرسایشی؛ چرا استراتژی «پاسخ متقابل» به بنبست رسیده است؟ «دریا» و افسوس و امید «رهبر شهید»؛ آنچه دید و آنچه ندید...