متن و حاشیه "فجر 31"/ فرزند چهارم موسائیان، لیلا حاتمی در سر به مهر

فرزند چهارم وحید موسائیان

روز نهم جشنواره فیلم فجر با نمایش سه فیلم سینمایی بخش مسابقه اصلی سینمای ایران به کار خود پایان داد. جمعه 20 بهمن سانس صبح به دلیل تقارن با زمان برگزاری نماز جمعه فیلمی اکران نشد و در ساعت 14 فیلم سینمایی "فرزند چهارم" به نمایش درآمد. نهمین فیلم وحید موسائیان در نهمین روز جشنواره دیده شد و مورد استقبال نسبی مخاطبان قرار گرفت. موسائیان که سینما را با مستندسازی آغاز کرده بود در ابتدا سعی داشت تا با سفر به آفزیقا و سومالی مستندی در رابطه با قحطی در آن منطقه تولید کند اما پس از مدتی تصمیم گرفت با سوژه ای داستانی با حضور بازیگران حرفه ای سینما این فیلم را بسازد. فیلمی که مراحل تولید پرحاشیه ای داشت. فیلم را مسعود کیمیایی افتتاح کرد و بعد از مدتی گروه برای ادامه فیلمبرداری راهی کنیا و سومالی شدند که اتفاقات عجیبی در روزهای حضورشان در آنجا رخ داد که حتی باعث توقف موقت فیلمبرداری نیز شده بود؛ از جمله سقوط هواپیمایی که موسائیان و فیلمبردارش قصد داشتند صحنه های هوایی را فیلمبرداری کنند. حادثه ی عجیبی که در آن به کسی آسیب جدی وارد نشد. فیلم با تمام این حواشی با بازی مهدی هاشمی، حامد بهداد و مهتاب کرامتی تولید شد و در جشنواره سی و یکم به نمایش درآمد. فیلمی با سوژه ای بکر و جسورانه که بدون شک در آن جغرافیای خشن و خطرناک زحمات زیادی برای تولیدش متحمل شده اند. سوژه ی فیلم و تاکید آن بر کودکان یک روایت انسانی از فیلم را خلق کرده است که هر مخاطبی را با فیلم همراه می کند. اگرچه شخصیت ها در فیلم کامل شکل نگرفته اند که به نظر می رسد  موسائیان مقتضیات مستند را در این فیلم داستانی رعایت کرده است. این نقص فیلم است که شخصیت هایش عمقی ندارند و ما فقط شاهد کنش های انسانی آنها در فیلم هستیم که گاهی غلوشده و بی ربط جلوه می کنند. با همه ی این تفاسیر "فرزند چهارم" که با هزینه بنیاد سینمایی فارابی ساخته شده فیلمی ارزشمند و قابل احترام است که باید دیده شود تا بتوان در عواطف انسانی آن شریک شد.


جیب بر خیابان جنوبی

فیلم دیگری که در سینمای جشنواره به نمایش درآمد فیلم سینمایی "جیب بر خیابان جنوبی" به کارگردانی سیاوش اسعدی با بازی خوب همسرش نورا هاشمی و مصطفی زمانی بود. یک ملودرام که قرار بود از مشکلات بگوید و کمی هم تلخ باشد تا مخاطب هم ذات پنداری کند. یک فیلم متوسط با بازی هماهنگ بازیگرانش که در لحظاتی فضاسازی اش خوب است ولی در مجموع اثری نیست که ذهن مخاطبش را درگیر کند. برای سیاوش اسعدی این فیلم نسبت به اثر قبلی اش "حوالی اتوبان" پیشرفت محسوسی مشاهده نمی شود.


سر به مهر

بدون شک برای مخاطبان سینما قبل از جشنواره فیلم فجر شنیدن خبری مبنی بر بازگشت لیلا حاتمی از فرانسه برای بازی در یک فیلم سینمایی و سپس بازگشتش به فرانسه جالب توجه بود. این که چه فیلمی قرار است ساخته شود که لیلا حاتمی حاضر است برای بازی در آن به ایران بازگردد برای همه جای سوال داشت. هادی مقدم دوست از مدت ها قبل با لیلا حاتمی برای بازی در فیلم اولش "سر به مهر" به توافق رسیده بود فیلمی که تنها حضور لیلا حاتمی در جشنواره ی سی و یکم است. مقدم دوست که تا پیش از این به عنوان فیلمنامه نویس فعالیت می کرد تصمیم گرفت تا قصه ای که سال ها ذهنش را درگیر کرده بود با کمک حمید نعمت الله کارگردانی کند. فیلمی دلنشین با شخصیت معصوم اولش که تمرکز روزانه اش بر وبلاگ نویسی است. شخصیتی که تنهایی اش را با دوستان مجازی اش به اشتراک  می گذارد و از این طریق به آرامش نسبی می رسد. فیلم مخاطب را آزار نمی دهد و روایتش را بدون اطناب تعریف می کند ولی مشکلاتی کلیشه ای از جمله شعارزدگی و ظهور اتفاقات غیرملموس در آن نهفته است. برخلاف نظرات منتقدین فیلم  به نظر می رسید روند قصه ایجاب می کرده چنین روایتی برگزیده شود. شخصیت اول فیلم در وبلاگش درددل هایش را منتشر می کند و حال که می خواهد از تنهایی خویش بیرون آید مجرای دیگری به اسم نماز را انتخاب می کند تا شاید بتواند به آرامشی برسد. فیلم "سر به مهر" از آن دسته فیلم هایی است که طرفدارانش آن را اثری هنرمندانه می دانند و مخالفانش آن را متهم به شعارزدگی می کنند. آثار فراوانی در مورد مسائل گوناگون ساخته شده است حال هم کسی آمده و فیلمی در مورد رابطه ی یک شخصیت تنها و کم رو با خدا و اجتماعش ساخته است، دوستان صبور باشند و دلسوزانه نقد کنند و فیلمساز را متهم به هزارویک مسئله نکنند.


نامزد های مسابقه فیلم اولی ها اعلام شدند

ستاد خبری جشنواره، نامزدهای بخش نگاه نو (مسابقه فیلم های اول) را اعلام کرد. داوری بخش نگاه نو در جشنواره سی و یکم را فریدون حسن پور، مانی حقیقی، مسعود فراستی، مینو فرشچی، محمدرضا عرب، حسین زندباف و ابراهیم فیاض برعهده دارند. نامزدها به شرح زیر اعلام شده اند:

نامزدهای بهترین دستاوردهای فنی هنری:

بابک اردلان به خاطر صدابرداری روز روشن
محمدرضا شیرخانلو به خاطر بازی در دهلیز
فرشاد محمدی به خاطر فیلمبرداری برلین منفی 7
حمید نعمت‌اله/ هادی مقدم‌دوست به خاطر فیلمنامه سر به مهر
میثم ریاحی فیلمبرداری او خوب سنگ می‌زند

نامزدهای بهترین کارگردانی:

دانش اقباشاوی (تاج محل)
بهروز شعیبی (دهلیز)
رامتین لوافی (برلین منفی 7)
هادی مقدم‌دوست (سر به مهر)
روح‌ا... سهرابی (خاکستر و برف)

نامزدهای بهترین فیلم (تهیه کنندگان):

برلین منفی 7 (سیامک پورشریف)
دهلیز (سیدمحمود رضوی مجد)
روز روشن (غلامرضا گمرکی)
سر به مهر (محمدرضا شفیعی)
تنهای تنهای تنها (ادریس عبدی‌پور)

اختتامیه سی و یکمین جشنواره فیلم فجر عصر روز یکشنبه 22 بهمن در سالن همایش های برج میلاد برگزار می شود.