برنده فیفا، بازنده میزبانان جام جهانی

جام جهانی فوتبال همیشه به‌عنوان یک جشن جهانی، نماد هیجان، گردش مالی و فرصت‌های اقتصادی معرفی می‌شود. اما این جام جهانی کلا حکایت متفاوتی دارد.

به گزارش عصر ایران به نقل از آکسیوس، جام جهانی ۲۰۲۶ که به میزبانی مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود، بیش از آنکه برای شهرهای میزبان سودآور باشد، به یک پروژه عظیم درآمدزایی برای فیفا تبدیل شده است.

برآوردها نشان می‌دهد فیفا از محل بلیت‌فروشی، تبلیغات، حق پخش و خدمات جانبی حدود ۱۳ میلیارد دلار درآمد کسب خواهد کرد. اما هزینه‌های اصلی بر دوش شهرها و دولت‌های محلی کشورهای میزبان افتاده است؛ از بازسازی ورزشگاه‌ها گرفته تا امنیت، حمل‌ونقل و ایجاد مکان هایی موسوم به فن زون برای تماشاگرانی که بلیت ندارند.

بار مالی روی دوش شهرها

شهرهای میزبان در آمریکا و کانادا پیش‌بینی کرده بودند هزینه‌ها حدود ۲۰۰ میلیون دلار باشد، اما این رقم در برخی مناطق به‌مراتب بالاتر رفته است. برای نمونه، تورنتو حدود ۳۸۰ میلیون دلار کانادا و ونکوور بیش از ۶۲۰ میلیون دلار هزینه گزارش کرده‌اند.

در نیوجرسی، هزینه‌های مرتبط با حمل‌ونقل عمومی به حدی بالا رفته که مقامات محلی از ۴۸ میلیون دلار زیان احتمالی برای سیستم قطار شهری خبر داده‌اند.

حتی تصمیمات ساده‌ای مانند جابه‌جایی تماشاگران به ورزشگاه‌ها به چالش مالی تبدیل شده است. برای مثال، بلیت رفت‌وبرگشت قطار از منهتن به ورزشگاه مت‌لایف ابتدا ۱۵۰ دلار قیمت‌گذاری شد؛ در حالی که مسیر معمولی فقط ۱۳ دلار هزینه دارد. این رقم بعداً به ۱۰۵ دلار کاهش یافت، اما همچنان بسیار بالاتر از نرخ عادی است.

فیفا؛ برنده اصلی بازی

در قلب این ساختار مالی، یک واقعیت تکرارشونده وجود دارد؛ فیفا تقریبا تمام درآمدها را در اختیار دارد، در حالی که هزینه‌ها به‌صورت پراکنده بین شهرها، ایالت‌ها و دولت‌های محلی تقسیم شده است.

این سازمان حتی در قراردادهای خود کنترل سخت‌گیرانه‌ای بر فعالیت‌های شهری اعمال می‌کند؛ از محدودیت تبلیغات اسپانسرهای محلی گرفته تا کنترل رویدادهای فرهنگی همزمان با مسابقات.

برخی شهرها مانند بوستون، نیوجرسی و لس‌آنجلس مجبور شده‌اند برنامه‌های حمل‌ونقل ویژه، امنیت گسترده و حتی کاهش خدمات عمومی را برای مدیریت جمعیت اجرا کنند. در برخی موارد، مسیرهای حمل‌ونقل عمومی به نفع مسابقات تغییر داده شده و خدمات عادی شهروندان کاهش یافته است.

وعده اقتصاد بزرگ؛ واقعیتی کوچک‌تر

مدافعان این رویدادها معمولا از رونق اقتصادی و ورود میلیاردها دلار گردشگری سخن می‌گویند. اما بسیاری از اقتصاددانان معتقدند این اثر اغلب بیش از حد بزرگ‌نمایی می‌شود.

دلیل اصلی این است که گردشگران ورزشی معمولاً جایگزین سایر گردشگران می‌شوند، نه اینکه به‌طور کامل به اقتصاد جدیدی اضافه شوند. به‌عبارت ساده، کسی که برای جام جهانی به نیویورک می‌آید، ممکن است جای مسافری را بگیرد که قصد خرید، تئاتر یا گردش عادی داشته است.

فن‌زون‌ها و اسپانسرهایی که جواب ندادند

فیفا برای کاهش فشار اقتصادی شهرها، ایده «فن‌زون‌های رایگان» را مطرح کرد؛ فضاهایی عمومی برای پخش مسابقات. اما حتی این طرح هم به مشکل خورده است.

بسیاری از اسپانسرهای محلی به دلیل محدودیت‌های سخت فیفا نتوانسته‌اند وارد قراردادهای تبلیغاتی شوند. شرکت‌های بزرگ نیز تمایلی به پرداخت هزینه دوباره نداشتند، چون پیش‌تر حق اسپانسرینگ جهانی را به فیفا پرداخت کرده‌اند.

در نتیجه، بسیاری از شهرها نتوانسته‌اند بودجه مورد انتظار را تأمین کنند و بخش زیادی از هزینه‌ها دوباره به دوش دولت‌های محلی افتاده است.

شهرهایی که سود نمی‌برند، اما مسئول‌اند

نکته کلیدی این است که شهرهای میزبان، با وجود سرمایه‌گذاری سنگین، سهمی از درآمد اصلی ندارند.

قراردادهای فیفا به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که تقریبا تمام درآمدهای مستقیم به این نهاد برسد، در حالی که ریسک مالی، فشار اجرایی و هزینه‌های زیرساختی بر دوش میزبان‌ها باقی می‌ماند.

حتی برخی شهرهایی که از میزبانی انصراف داده‌اند، مانند شیکاگو، اکنون از این تصمیم خود رضایت دارند.

تصمیمی که زیر پوست شهرها می‌ماند

در ظاهر، جام جهانی ۲۰۲۶ یک جشن جهانی فوتبال است؛ اما در سطح محلی، بسیاری از شهرها آن را تجربه‌ای پرهزینه و پیچیده می‌دانند.

از افزایش قیمت حمل‌ونقل گرفته تا محدود شدن خدمات شهری و فشار بر بودجه عمومی، این رویداد نشان می‌دهد که منطق اقتصاد ورزش‌های بزرگ همیشه با منافع شهرهای میزبان همسو نیست.

قیمت‌ «سیم‌کارت سفید» و «اینترنت پرو» در بازار سیاه چقدر است؟

بیشتر بخوانید:

پورن، قمار و ماری جوانا؛ حالا کل آمریکا لاس وگاس شده

نه آمریکا نه چین؛ جهانی که قدرت هژمونیک ندارد

تماشاخانه

حمله به میراث جهانی ؛ موج انفجار با کاخ گلستان چه کرد؟ وقتی پرتابه‌‌ها بر سر کاخ قاجاری فرود آمدند

از صد دانه یاقوت تا لالایی برای پدرها / اولین سرودن از عشق برای نوجوان‌ها با همه خط قرمزهایی که بود

فیلم های دیگر