عصر ایران - در دنیای تاریخ، گاهی مرز بین واقعیت و افسانه چنان باریک می شود که تشخیص آن ها از هم ساده نیست. یکی از این روایت های عجیب، گره خوردن نام آل کاپون، مشهورترین گانگستر تاریخ، به «تاریخ انقضای شیر» است. اما آیا واقعا یک جنایتکار مخوف، نگران سلامت لبنیات مصرفی مردم بود یا این تنها یک داستان جذاب برای روزنامه هاست؟

اگر به دنبال اسناد رسمی دولتی بگردید، هیچ کجا نام «آل کاپون» را به عنوان بانی یا پیشنهاددهنده قانون درج تاریخ روی بطری های شیر پیدا نمی کنید. با این حال، شواهد غیررسمی و شرایط آن دوران در شیکاگو، ردپای خانواده کاپون را در این ماجرا نشان می دهد.
برخلاف آل کاپون که بیشتر با خشونت شناخته می شد، برادرش رالف کاپون (معروف به رالف باتلز) مغز متفکر خانواده در کسب و کارهای قانونی تر بود. رالف نفوذ عجیبی در اتحادیه های توزیع شیر داشت. در آن زمان، بازار شیر شیکاگو به شدت فاسد بود و شیرهای آلوده باعث بیماری های جدی می شدند.
روایت های تاریخی می گویند رالف بود که پتانسیل مالی «شیر سالم» را درک کرد. او متوجه شد که اگر دولت مجبور به وضع استانداردهایی مثل درج تاریخ شود، خانواده کاپن که از قبل زیرساخت های توزیع سریع را در اختیار داشتند، می توانند کل بازار را قبضه کنند.
دلیل اینکه تاریخدانان با احتیاط در این باره صحبت می کنند، دو نکته کلیدی است:
سند مستقیم: هیچ لایحه قانونی به نام کاپون ها ثبت نشده است. نفوذ آن ها معمولا از طریق ارعاب یا لابی های پشت پرده با مقامات شهری انجام می شد.
منافع تجاری: بسیاری معتقدند درج تاریخ انقضا، بیشتر از آنکه یک حرکت انسانی باشد، یک راهبرد برای حذف رقبای کوچک بود که توانایی به روزرسانی سریع محصولاتشان را نداشتند.
داستان معروف مسمومیت یکی از نزدیکان آل کاپون با شیر فاسد، هنوز هم در گزارش های غیررسمی تکرار می شود. می گویند این اتفاق باعث شد آل کاپون با قدرت و نفوذ خود، شورای شهر شیکاگو را برای تصویب قانون درج تاریخ تحت فشار بگذارد. اگرچه این داستان ثابت شده نیست، اما با شخصیت «خانواده دوست» و در عین حال «سخت گیر» کاپن کاملا همخوانی دارد.
شاید هرگز نتوان با قطعیت گفت که آل کاپون «مخترع» تاریخ انقضا بوده است، اما نمی توان انکار کرد که نفوذ برادران کاپون در صنعت لبنیات شیکاگو، مسیر نظارت بر سلامت غذا را برای همیشه تغییر داد. آن ها شاید برای پول این کار را کردند، اما نتیجه اش به نفع سلامت تمام دنیا تمام شد.
گردآوری و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور