تاریخ:
سیل در جمهوری دومینیکن و هائیتی با ۱۹ کشته و هزاران آواره 
درس بیست و نهم زبان
ذخایر نفت کدام کشورها در بحران تنگه هرمز بیشتر بود؟
با کاهش تدریجی ذخایر استراتژیک کشورها یا حتی پایان یافتن آنها در برخی اقتصادهای بزرگ مصرفکننده مانند کشورهای اتحادیه اروپا، کره جنوبی و ژاپن فشار بر بازار انرژی میتواند به مراتب بیشتر شود و پیامدهای اقتصادی آن نسبت به امروز شدیدتر بروز کند.
عصر ایران ؛ علی خیرآبادی - در حالی که بسته شدن عملی تنگه هرمز در سال ۲۰۲۶ بازار جهانی انرژی را در آستانه شوک قرار داد، نگاهها دوباره به «ذخایر استراتژیک نفت» کشورها دوخته شد؛ انبارهای عظیمی از نفت که دولتها برای روزهای بحران نگه میدارند. تازهترین برآوردها نشان میدهد چین با فاصله در صدر دارندگان این ذخایر قرار دارد، آمریکا دوم است و ژاپن سوم؛ در حالی که کشورهای خاورمیانه نیز مقادیر قابل توجهی نفت در مخازن اضطراری نگهداری میکنند.
ذخایر استراتژیک نفت چیست و چرا اهمیت دارد؟
ذخایر استراتژیک نفت در واقع انبارهای بزرگ نفت خام هستند که دولتها برای شرایط اضطراری نگهداری میکنند؛ شرایطی مانند جنگ، تحریم، حمله به تأسیسات انرژی یا بسته شدن مسیرهای حیاتی انتقال نفت.
یکی از مهمترین این مسیرها تنگه هرمز است؛ گذرگاهی باریک میان ایران و عمان که بخش بزرگی از نفت جهان از آن عبور میکند. به همین دلیل هرگونه اختلال در این مسیر میتواند بازار جهانی انرژی را با کمبود عرضه و افزایش شدید قیمتها روبهرو کند.
به همین علت در مارس ۲۰۲۶ و پس از بسته شدن عملی این تنگه، کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی (IEA) تصمیم گرفتند بخشی از ذخایر اضطراری خود را به طور هماهنگ وارد بازار کنند تا از شوک شدید قیمتی جلوگیری شود.
چین؛ بزرگترین انبار نفت اضطراری جهان
بر اساس برآوردهای موجود، چین اکنون بزرگترین ذخایر استراتژیک نفت جهان را در اختیار دارد. حجم این ذخایر تا پایان دسامبر ۲۰۲۵ به حدود ۱.۴ میلیارد بشکه رسیده است.
چین آمار رسمی ذخایر نفتی خود را منتشر نمیکند، بنابراین تحلیلگران با بررسی دادههای واردات، صادرات، پالایش و حرکت نفتکشها این ارقام را تخمین میزنند.
نکته مهم این است که چین علاوه بر ذخایر دولتی، نفت ذخیرهشده در پالایشگاهها و مخازن تجاری را نیز بخشی از ذخایر اضطراری محسوب میکند. از این میزان، حدود ۳۶۰ میلیون بشکه ذخیره دولتی است و نزدیک به یک میلیارد بشکه در مخازن تجاری نگهداری میشود.
آمریکا؛ ذخیره عظیم زیرزمینی برای روزهای بحران
ایالات متحده دومین دارنده بزرگ ذخایر استراتژیک نفت در جهان است. این ذخیره در سال ۱۹۷۵ پس از بحران نفتی دهه ۷۰ ایجاد شد.
ظرفیت کامل این ذخیره حدود ۷۱۴ میلیون بشکه است. تا پایان دسامبر ۲۰۲۵ حدود ۴۱۳ میلیون بشکه نفت در این مخازن نگهداری میشد. این مخازن عظیم عمدتاً در غارهای نمکی زیرزمینی در ایالتهای ساحلی خلیج مکزیک قرار دارند.
علاوه بر این ذخیره دولتی، آمریکا بیش از ۴۰۰ میلیون بشکه نفت در ذخایر تجاری نیز در اختیار دارد.
ژاپن؛ کشوری که برای ماهها نفت ذخیره کرده است
ژاپن سومین کشور بزرگ از نظر ذخایر استراتژیک نفت است و تا پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۲۶۳ میلیون بشکه ذخیره دولتی داشته است.
اما سیستم ذخیرهسازی ژاپن یک ویژگی خاص دارد. طبق قانون این کشور، شرکتهای نفتی موظفاند معادل ۷۰ روز مصرف کشور نفت در مخازن خود نگهداری کنند. این میزان حدود ۲۲۰ میلیون بشکه است و به ذخایر دولتی اضافه میشود. به همین دلیل ژاپن در عمل میتواند برای مدت طولانیتری بدون واردات نفت دوام بیاورد.
اروپا و کره جنوبی؛ ذخایر قابل توجه اما پراکنده
کشورهای اروپایی عضو OECD در مجموع حدود ۱۷۹ میلیون بشکه ذخیره دولتی نفت در اختیار دارند. در شرق آسیا نیز کره جنوبی یکی از کشورهای مهم در حوزه ذخیرهسازی نفت است و حدود ۷۹ میلیون بشکه ذخیره استراتژیک دارد.
هند؛ تلاش برای افزایش ذخایر استراتژیک
هند نیز در سالهای اخیر به دنبال افزایش ذخایر اضطراری خود بوده است. تا مارس ۲۰۲۵ این کشور حدود ۲۱.۴ میلیون بشکه نفت در ذخایر استراتژیک خود نگهداری میکرد.
این کشور همچنین در حال بررسی ذخیره نفت در خارج از مرزهای خود است و حتی درباره اجاره مخازن نفتی در عمان برای ذخیره حدود ۵ میلیون بشکه نفت مذاکره کرده است.
در دنیایی که تنشهای ژئوپلیتیکی و بحرانهای انرژی به سرعت میتوانند بازارها را دچار شوک کنند، ذخایر استراتژیک نفت به نوعی بیمه امنیت انرژی کشورها محسوب میشود.
برنت و نفت وستتگزاس اینترمدیت (WTI) که نقش تعیینکنندهای در قیمتگذاری بازار جهانی نفت دارند، در پی بسته بودن تنگه هرمز به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است. افزایش قیمت نفت بهویژه در بازارهایی مانند آمریکا باعث بالا رفتن قیمت بنزین شده و فشار اقتصادی قابل توجهی ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، بسته شدن تنگه هرمز به اهرم فشاری مؤثر برای ایران تبدیل شده است.
در عین حال، آزادسازی و استفاده از ذخایر استراتژیک باعث شده است اثرات بحران فعلاً بهطور کامل بر اقتصاد کشورهای مصرفکننده نمایان نشود و بازار تا حدی در برابر شوک عرضه مقاومت کند. اما اگر ریسکهای ژئوپلیتیکی کاهش پیدا نکند و روند فعلی ادامه یابد، بسیاری از تحلیلگران معتقدند بحران اصلی هنوز در پیش است.
در چنین سناریویی، با کاهش تدریجی ذخایر استراتژیک کشورها یا حتی پایان یافتن آنها در برخی اقتصادهای بزرگ مصرفکننده مانند کشورهای اتحادیه اروپا، کره جنوبی و ژاپن فشار بر بازار انرژی میتواند به مراتب بیشتر شود و پیامدهای اقتصادی آن نسبت به امروز شدیدتر بروز کند.
منبع اعداد: آژانس جهانی انرژی
لینک کوتاه: کپی لینک
تخفیف ۲۵ درصدی خرید کتاب در نمایشگاه مجازی اردیبهشت عملیات خنثیسازی مهمات در ملارد؛ شهروندان نگران نباشند آکسیوس: امارات از پدافند گنبد آهنین اسرائیل در جنگ علیه ایران استفاده کرد جبران ۹۰ درصدی خسارتهای حادثه انفجار بندر شهید رجایی تعویق و تغییر شیوه برگزاری آزمون جامع دکتری دستگیری جاسوس رژیم صهیونیستی توسط پلیس در لرستان مهاجرانی: دستورالعمل اجرایی بسته حمایت از واحدهای فناور آسیبدیده ابلاغ شد بمب خبری دنیای خودرو/ منصوری از اولین تیونینگ رسمی خود روی یک خودرو چینی رونمایی کرد (+فیلم و عکس) هشدار حزبالله به نتانیاهو: تجاوز به لبنان با پاسخ مقاومت روبرو میشود ضربالاجل ۲۰ روزه برای عقد قراردادهای ثبت رسمی اراضی کشور دستگیری ۴ عضو داعش در عراق آخرین وضعیت تولید محصولات بیولوژیک پس از آسیب به ساختمان پاستور تصویر فرد شلیک کننده در مراسم ضیافت ترامپ با پیراهن ارتش اسرائیل! عارف: دشمن در روز ۲۷ اسفند با ۲۵ موشک پالایشگاهها و تاسیسات گاز کشور را هدف قرار داد/ موقعیت کشور پس از این جنگ در منطقه و جهان تغییر خواهد کرد ثبت یک میلیارد تراکنش دولت الکترونیک در ۴۰ روز اخیر