عصر ایران - حملات گسترده هوایی اسرائیل به لبنان در تازهترین مرحله از درگیریهای منطقهای، بار دیگر تنشها در خاورمیانه را به شدت افزایش داده است. بیش از این اعلام شده بود که در آتش بس لبنان ارتش اسرائیل اعلام کرده است که در یکی از بزرگترین عملیاتهای هوایی خود در این جنگ، طی حدود ده دقیقه بیش از ۱۰۰ هدف متعلق به حزبالله را در مناطق مختلف لبنان هدف قرار داده است. این حملات بخشهای مختلفی از کشور از جمله حومه جنوبی بیروت، جنوب لبنان و دره بقاع در شرق این کشور را در بر گرفت. شدت حملات باعث تخریب گسترده ساختمانها، افزایش تلفات انسانی و فشار شدید بر سیستم درمانی لبنان شده است.
این حملات تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ادعای پاکستان را درباره شامل شدن لبنان در توافق آتشبس میان آمریکا و ایران رد کرد. پاکستان در جریان میانجیگری برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن اعلام کرده بود که این آتشبس میتواند شامل جبهه لبنان نیز شود، اما اسرائیل این موضوع را رد کرد. سخنگوی کاخ سفید نیز بعداً تأکید کرد که لبنان بخشی از توافق آتشبس میان آمریکا و ایران نیست.
بر اساس آمار منتشر شده از سوی وزارت بهداشت لبنان، در نتیجه این حملات دستکم ۱۱۲ نفر کشته و ۸۳۷ نفر زخمی شدهاند. با این حال سازمان دفاع مدنی لبنان آمار بالاتری ارائه داده و اعلام کرده است که تعداد شهدا به ۲۵۴ نفر رسیده و بیش از ۱۱۰۰ نفر نیز زخمی شدهاند. گزارشها حاکی از آن است که بسیاری از افراد همچنان زیر آوار ساختمانهای فروریخته گرفتار هستند و عملیات امداد و نجات در برخی مناطق ادامه دارد. بیمارستانهای لبنان نیز به دلیل تعداد زیاد مجروحان با کمبود امکانات و فشار شدید روبهرو شدهاند.
مناطق مختلفی در لبنان هدف این حملات قرار گرفتند، از جمله شهرهای صور، نبطیه، صیدا و همچنین بخشهایی از بیروت. این مناطق عمدتاً از پایگاههای نفوذ حزبالله محسوب میشوند. اسرائیل اعلام کرده است که اهداف مورد حمله شامل مراکز فرماندهی و تأسیسات نظامی این گروه بوده است. با این حال گزارشهای محلی حاکی از آن است که در برخی مناطق ساختمانهای مسکونی نیز آسیب دیده و غیرنظامیان قربانی شدهاند.
در پی ادامه درگیریها، بحران انسانی در لبنان ابعاد گستردهای پیدا کرده است. بر اساس آمارها، بیش از ۱.۲ میلیون نفر از ساکنان این کشور مجبور به ترک خانههای خود شدهاند که معادل حدود یک پنجم جمعیت لبنان است. بیشتر این آوارگان از مناطق شیعهنشین جنوب لبنان، دره بقاع و حومه جنوبی بیروت هستند؛ مناطقی که حزبالله در آنها نفوذ گستردهای دارد. بسیاری از مدارس به پناهگاه تبدیل شدهاند و هزاران نفر در چادرهای موقت، خودروها یا فضاهای عمومی زندگی میکنند.
افزایش تعداد آوارگان همچنین باعث بالا رفتن تنشهای اجتماعی و فرقهای در داخل لبنان شده است. برخی از جوامع میزبان نگران هستند که حضور آوارگان ممکن است آنها را نیز در معرض حملات اسرائیل قرار دهد. این وضعیت فشار مضاعفی بر کشوری وارد کرده که از قبل نیز با بحران اقتصادی و سیاسی شدید روبهرو بوده است.
حزبالله در واکنش به تحولات اخیر اعلام کرده است که از زمان اعلام آتشبس میان آمریکا و ایران هیچ حملهای انجام نداده است. این گروه همچنین گفته است که در آستانه «یک پیروزی تاریخی بزرگ» قرار دارد و از خانوادههای آواره خواسته است تا پیش از اعلام رسمی آتشبس به خانههای خود بازنگردند.
حزبالله همچنان از حمایت قابل توجهی در میان جامعه شیعه لبنان برخوردار است. این گروه که در دهه ۱۹۸۰ و در واکنش به اشغال لبنان توسط اسرائیل شکل گرفت، به یکی از قدرتمندترین بازیگران سیاسی و نظامی در لبنان تبدیل شده است و همچنان حاضر نشده درباره آینده سلاحهای خود با دولت لبنان مذاکره کند.
در همین حال، دولت لبنان تلاش کرده است از راههای دیپلماتیک بحران را کاهش دهد. جوزف عون، رئیسجمهور لبنان و فرمانده پیشین ارتش، هشدار داده است که استفاده از زور برای خلع سلاح حزبالله میتواند باعث تشدید اختلافات داخلی و حتی درگیریهای خشونتآمیز در کشور شود. در اقدامی کمسابقه، دولت لبنان اعلام کرده است که آماده مذاکره مستقیم با اسرائیل برای پایان دادن به درگیریها است؛ موضوعی که از نظر تاریخی بسیار مهم به شمار میرود زیرا دو کشور روابط دیپلماتیک رسمی ندارند.
با این حال اسرائیل تاکنون به این پیشنهاد واکنشی نشان نداده است. ادامه حملات هوایی و عملیات نظامی در جنوب لبنان نشان میدهد که اسرائیل همچنان به دنبال ایجاد یک منطقه حائل امنیتی در مرزهای شمالی خود است تا زیرساختهای حزبالله را نابود کرده و نیروهای این گروه را از مناطق مرزی دور کند.
موج جدید حملات اسرائیل به لبنان نشاندهنده ادامه یکی از پیچیدهترین و خطرناکترین درگیریهای منطقهای در خاورمیانه است. تلفات انسانی، تخریب گسترده زیرساختها و بحران آوارگان باعث شده لبنان در شرایطی بسیار دشوار قرار گیرد. در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش ادامه دارد، آینده این درگیری همچنان نامشخص است و خطر گسترش بیشتر آن در منطقه وجود دارد.