عصر ایران _ پس از این حملات به انبار نفت تهران، اخطارهای زیستمحیطی درباره وضعیت آلودگی هوا بیشتر شده است. بارش باران در تهران، درست صبح روز پس از حمله به انبارهای نفت، منجر به بروز یک بحران زیستمحیطی در تهران شد؛ بحرانی که از آن بهعنوان «باران سمی» یا «باران سیاه» یاد میکردند.
در جنگ، بهویژه در حملات هوایی به شهرها، انواع مختلفی از آلودگیهای زیستمحیطی ایجاد میشود. این آلودگیها اگرچه معمولاً کوتاهمدت هستند، اما میتوانند به آلودگیهای بلندمدت هم تبدیل شوند.
برای مثال، انفجار بمبها که منجر به تخریب ساختمانها و سوختن آنها میشود، هوا را پر از ذرات معلق ریز مانند PM10 و PM2.5 میکند. بر اثر انفجار و سوختن ساختمانها، گازهای سمی مانند مونوکسید کربن و دیاکسید گوگرد تولید میشود. اکسیدهای نیتروژن، دوده و ترکیبات آلی سمی نیز حتماً در هوا منتشر میشوند.
تخریب ساختمانها حجم عظیمی از گرد و غبار و مواد خطرناک را ایجاد میکند. آزبست، سیمان، سیلیس، رنگها و مواد شیمیایی ساختمانها تخریب میشوند و میسوزند و استنشاق این گرد و غبار میتواند بیماریهای ریوی ایجاد کند.
همچنین این روزها در ساختمانها از مواد پلاستیکی و پلیمری استفاده میشود و سوختن این مواد میتواند گازهای بسیار سمی تولید کند. اینها در دسته آلودگیهای کوتاهمدت قرار میگیرند.
اما انفجار مهمات و موشکها باعث پخش شدن مواد شیمیایی و فلزات سنگین در خاک میشود. فلزاتی مانند سرب، جیوه و کادمیوم و بقایای مواد منفجره میتوانند سالها در خاک باقی بمانند و حتی وارد چرخه غذایی کشور جنگزده شوند.
اما این فقط خاک نیست که دچار آلودگی میشود. در جنگها معمولاً لولههای آب، پالایشگاهها یا مخازن مواد شیمیایی آسیب میبینند. همواره این ترس وجود دارد که سوخت و مواد نفتی وارد آبهای سطحی شوند و حتی فاضلابها به رودخانهها و سفرههای آب زیرزمینی راه پیدا کنند. حفظ آب و تمیز نگه داشتن آن یکی از اساسیترین کارهایی است که باید هنگام جنگ انجام شود.
در شرایط جنگی بهتر است به دستورالعملهایی که جان شما را در مقابل آلودگیهای زیستمحیطی حفظ میکند خوب گوش کنید. تا حد امکان در فضای بسته بمانید و پنجرهها را ببندید تا گرد و غبار ناشی از انفجار وارد خانهتان نشود.
در صورت خروج از خانه از ماسک مناسب استفاده کنید و از حضور طولانیمدت در نزدیکی محل انفجار و آتشسوزی خودداری کنید.
فقط از آب سالم یا بستهبندیشده استفاده کنید و اگر در سلامت آب تردید دارید حداقل چند دقیقه آن را بجوشانید. بههیچوجه از مصرف آب چاه یا منابع ناشناخته استفاده نکنید و مخازن آب خانگی را با درپوش نگه دارید تا گرد و غبار وارد آن نشود.
غذاها را هم در ظرف بسته نگه دارید و میوه و سبزیجات را بهخوبی بشویید.
قرار گرفتن در معرض آلایندهها ممکن است علائمی ایجاد کند. اگر تنگی نفس، سرفه شدید، سوزش چشم و گلو، سردرد یا سرگیجه دارید، نخست به محیطی با هوای پاک منتقل شوید و سپس به مراکز درمانی مراجعه کنید.
بههیچوجه به محل انفجار یا اصابت موشک نزدیک نشوید، زیرا دقایق و ساعات اولیه انفجار حاوی آلایندههای زیستمحیطی بسیاری است.